«ٴقادىر» سۇرەسى

«ٴقادىر» سۇرەسى – مەككەلىك. بۇل سۇرە قۇران كارىمنىڭ ٴتۇسۋى جايلى اڭگىمەلەيدى. جانە ٴقادىر كەشىنىڭ باسقا ايلار مەن كۇندەردەن ارتىقشىلىعى ايتىلادى. ويتكەنى، بۇل كەشتە اتىراپقا رابباني نۇر مەن ٴيلاھي لەپ تارايدى. مۇنىڭ بارلىعى قۇران كارىمنىڭ تۇسكەنىنىڭ قۇرمەتىنە ورىن الادى. بۇعان قوسا، پەرىشتەلەردىڭ تاڭ اتقانشا جەر بەتىنە تۇسەتىندىگى دە باياندالادى. بۇل قۇتتى كەش اللا تاعالا قۇزىرىندا مىڭ ايدان دا ابزال.

بسم الله الرحمن الرحيم

إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ

1.اقيقاتىندا، ٴبىز ونى (قۇراندى) ٴقادىر ٴتۇنى تۇسىردىك.

تاپسىرشىلەر: «قۇران لاۋحۋل ماحفۋزدان دۇنيە اسپانىنا تۇسىرىلگەن. سوسىن جابىرەيىل  جيىرما ٴۇش جىل بويى پايعامبارعا (س.ع.س.)ۋاحي ەتىپ جەتكىزىپ تۇرعان»، – دەگەن. يبن ابباس (ر.ا.): «اللا تاعالا قۇراندى لاۋحۋل مازحفۋزدان ٴبىر ساتتە دۇنيە اسپانى بايتۋل عيززاعا ٴتۇسىردى. سوسىن وقيعالارعا بايلانىستى ەلشىسىنە ٴبولىپ جيىرما ٴۇش جىل ۋاحي ەتتى»، – دەگەن.

وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ

2.ٴقادىر ٴتۇنى نە ەكەنىن بىلەسىڭ بە؟

ۋا، مۇحاممەد! بۇل قاسيەتتى ٴتۇننىڭ ارتىقشىلىعى جايلى نە بىلەسىڭ؟ وسىلايشا ساۋال قويا وتىرىپ، بۇل ماسەلەنىڭ ورنى بولەك ەكەندىگىن اڭعارتۋ – قۇراننىڭ ٴتاسىلى. كەلەسى اياتتاردا بۇل ٴتۇننىڭ ٴۇش قاسيەتى ٴسوز بولماق.

لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ

3.ٴقادىر ٴتۇنى – مىڭ ايدان قايىرلى.

بۇل تۇندە قۇران تۇسكەندىكتەن مىڭ ايدان دا ارتىق. تاپسىرشىلەر: «وسى ٴتۇنى جاسالعان ىزگى امال وزگە مىڭ ايدا جاسالعان امالدان ارتىق»، – دەيدى. ريۋاياتتا: «ٴبىر كىسى ساۋىت كيىپ اللا جولىندا مىڭ اي سوعىسقان دەپ ايتىلادى. پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «ۋا، راببىم! مەنىڭ ۇمبەتىم ٴومىرى قىسقا، امالدارى تىم از حالىق بولدى»، – دەپ ٴمىناجات ەتتى. سوندا اللا تاعالا ٴقادىر ٴتۇنىن بەرىپ: «ٴقادىر ٴتۇنى ساعان جانە ۇمبەتىڭە اللا جولىندا سوعىسقان ادامنىڭ مىڭ ايىنان دا ارتىق[1]»، – دەگەن ەكەن. مۇجاھيد: «مىڭ اي بويى جاساعان ىزگى امال، تۇتقان ورازا جانە تۇندە وقىعان نامازدان دا ارتىق[2]»، – دەگەن.

تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ

4.راببىسىنىڭ رۇقساتىمەن پەرىشتەلەر مەن رۋح (جابىرەيىل) بارلىق ىستەرمەن (جەرگە) تۇسەدى.

جابىرەيىل  باستاعان پەرىشتەلەر اللا تاعالا امىرىمەن جەر بەتىنە تۇسەدى. ولار اللا تاعالا وسى تۇننەن كەلەر جىل ارالىعىنداعى بەكىتەتىن امالدار سەبەپتى تۇسەدى. بۇل مۇباراك ٴتۇننىڭ ەكىنشى قاسيەتى.

سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ

5.تاڭ اتقانشا ەسەندىك جالعاسادى.

كۇن باستالىپ، كەلەسى كۇننىڭ تاڭى اتقانشا ەسەندىك جالعاسادى. وسى ٴتۇنى پەرىشتەلەر مۇسىلماندارعا اماندىق تىلەپ سالەم بەرەدى. ٴقادىر ٴتۇنى اللا تاعالا ادام بالاسىنا تەك جاقسىلىقتى بەلگىلەيدى.



[1]   يبن ابباس، مۇجاھيد
[2]   مۇحتاسار تافسير يبن كاسير

 

سەرىكباي قاجى وراز
date01.04.2016readCount8039printباسىپ شىعارۋ