حيجاما – مىڭ ٴبىر دەرتتىڭ داۋاسى

بۇگىنگى تاڭدا ٴبىرقاتار مەديسينالىق ينستيتۋتتار مەن عىلىمي ورتالىقتاردا حيجامانى حالىقتىق ەمدەۋ ٴادىسى رەتىندە زەرتتەۋدە. عالامتوردان دا بۇل عاجايىپ ەمدەۋ ٴتاسىلى جايلى ماعلۇماتتار كوپ. نازارلارىڭىزعا اراب ٴتىلدى يسلام سايتتارداعى حيجاما جايلى كولەمدى ماقالانىڭ ىقشامدالعان ٴتۇرىن ۇسىنامىز.

ەمنىڭ ەڭ ۇزدىك ٴادىسى

ٴاناس (ر.ا.) ريۋايات ەتكەن حاديستە: إنَّ أَمْثَلَ مَا تَدَاوَيْتُمْ به الحجامة

«سەندەر ەمدىكتە قولدانعان ەڭ ۇزدىك ٴادىس – حيجاما»[1]، – دەپ ايتىلعان.

ادام ازعاسىندا قاننىڭ قىزىل تۇيىرشىكتەرى ۇنەمى كوبەيۋ ۇستىندە بولادى. قاننىڭ تەپە-تەڭدىگىن ساقتاۋدىڭ ەڭ ٴقاۋىپسىز جانە بەلسەندى جولى – حيجاما. زەرتتەۋ بويىنشا، تامىر قانى مەن بۇلشىق ەت قانى بولەك بولاتىندىعىن كورسەتتى. بۇلشىق ەتتە قاننىڭ اق تۇيىنشىكتەرى ازداۋ. ال، اق تۇيىرشىكتەر دەنەنى قورعاۋشى جانە ۆيرۋس پەن باكتەريالارمەن كۇرەسۋشى مىندەتىن اتقارادى. بۇل ٴوز كەزەگىندە، حيجاما جاساۋ اعزادا يممۋنيتەتتى ساقتاپ تۇرۋشى قاننىڭ قالىپ، قاننىڭ ارتىق قىزىل تۇيىرشىكتەرىنىڭ شىعۋىنا سەبەپ بولادى.

ەمنىڭ بۇل ٴتۇرىن قۇران وقۋمەن جاساۋ اسا ماڭىزدى. ٴتىپتى، جاڭا مەديسينالىق زەرتتەۋلەر داۋىس تولقىندارى مەن ىرعاعىنىڭ قان جاسۋشالارىنا اسەرى دالەلدەنگەن. جاقسى داۋىس تولقىنى قاننىڭ دۇرىس جۇرۋىنە، جاسۋشالارىنىڭ بەلسەندىلىگىنە جانە تەپە-تەڭدىگىن رەتتەۋگە ىقپال ەتەدى. سونىمەن بىرگە، داۋىس جاسۋشانىڭ ٴومىرىن ۇزارتۋعا سەپتىگى تيەدى. سۋداعى، اۋادانى جانە كۇندەلىكتى تۇتىناتىن ازىق-تۇلىكتەگى لاس زاتتار، ۆيرۋس پەن ۋلى زاتتار جاسۋشانىڭ ٴومىرىن قىسقارتادى. ال، جاقسى داۋىس سونىڭ بارلىعىنا ەم. ال، قۇراندى وقي وتىرىپ حيجاما جاساۋ تازا قاننىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرىپ، «ولگەن» قاننىڭ دەنەدەن جىلدام شىعۋ پروسەسىن ۇدەتەدى. وسىلايشا، حيجامانىڭ ادامعا پايدالى اسەرىن كۇشەيتە تۇسەدى. قۇران كارىمدە:

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ

«ٴبىز مۇمىندەرگە شيپا جانە راقىم بولاتىن قۇران اياتتارىن تۇسىرەمىز...»،[2] – دەپ باياندالعانداي ٴاربىر اياتىندا بەلگىلى ٴبىر اۋرۋعا شيپا.

شيپا ٴۇشىن قۇران وقۋدىڭ شارتى:

1. ەم قابىلداۋشى قۇران اياتتارىن تاڭەرتەڭ-كەشكە وقۋدى داعدىعا اينالدىرۋى قاجەت. حيجاما جاساۋدان الدىن جەتى كۇن وقىعان دۇرىس. قۇراندى ٴوزى ەستيتىندەي جانە بايسالدى داۋىسپەن وقۋى قاجەت;

2. بال ارالاسقان سۋعا اياتپەن دەم سالۋ. قۇران كارىمدە:

يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآَيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

«...ونىڭ قارنىنان ادامدارعا شيپا بولاتىن ٴتۇرلى-تۇستى قورەكتىك بال شىعاردىق. شىنىندا، وي جۇگىرتە بىلەتىن قاۋىم ٴۇشىن مۇندا دا دالەل بار»[3]، – دەپ ايتىلعانداي، ادام جاسۋشاسىنا ەڭ ٴتيىم اسەر ەتۋ جولى – سۋ جانە بال. بال ارالاسقان سۋعا قۇران اياتتارىن وقۋ سۋسىننىڭ ەمدىك قاسيەتىن ارتتىرا تۇسەدى. ەمدەلۋشى شيپانى بەرۋشى اللا دەپ كامىل سەنۋى قاجەت.

3. ەمدەلۋشى دارەت الۋ، ناماز وقۋ جانە ورازا تۇتۋ سياقتى قۇران امىرلەرىن تولىعىمەن ورىنداۋدى باستاۋى قاجەت. سونىمەن بىرگە، عايبات، ٴسوز تاسۋ، حارامعا كوز سالۋدان تيىلۋى ٴتيىس. مىنە، سوندا، جانى مەن ٴتانى اراسىندا ۇيلەسىمدىلىك پايدا بولىپ، بويىنا ەم قونا باستايدى;

4. ۇزدىكسىز وقۋ. حيجاما جاساۋ پروسەسى باستالعاننان تولىعىمەن اياقتالعانشا، قۇران وقىلىپ تۇرعانى ابزال. اسىرەسە، فاتيحا سۇرەسىن وقۋ كەڭەس ەتىلەدى.

 حيجاما... مىڭ ٴبىر دەرتكە داۋا

ادامنىڭ ٴوسۋ پروسەسى جيىرما جاسىندا توقتايتىندىعى بەلگىلى. ونىڭ سالدارىنان ادام اعزاسىندا، اسىرەسە، ارقا جاعىندا تۇز سياقتى ۋلى زاتتار جينالا باستايدى. ولگەن قان تۇيىرشىكتەرىنىڭ كوبەيۋىنەن سوڭ قان اينالىپ جۇمىسى باياۋلايدى. ول ٴوز كەزەگىندە دەنەنىڭ قىزمەتىنە كەرى اسەر ەتەدى.

حيجاما – ٴتۇرلى سوققىلار سالدارىنان دەنەدە تۇرىپ قالعان ۋلى  جانە بۇزىلعان قاننان ارتىلۋدىڭ ٴتيىمدى ٴتاسىلى. سونىمەن بىرگە، قان اۋرۋلارىن ەمدەپ، دەنەنىڭ بەلسەندىلىگىن ارتىرادى. حيجاما – قاتەرلى ىسىك اۋرۋىنان ساقتاپ، كەيبىر سال اۋرۋىنىڭ الدىن الادى. سونىمەن قاتار، رەۆماتيزم، استما، قاتتى باس اۋرۋىن (ميگرەن) الدىن الادى.

حيجاما – جەلكە، ارقا جانە اياق بۇلشىق ەتتەرىنىڭ تارتىلۋىنا قارسى تاپتىرمايتىن ەم. حيجاما دەنەگە قۋات جۇكتەيتىن كوز رەتىندە جۇمىس ىستەيدى. بەلدەگى جۇيكە اۋرۋلارىن ەمدەيدى. سونداي-اق، بۇيرەكتىڭ قابىنۋىنا ەم.

قورىتا ايتقاندا، حيجاما جاساۋمەن:

1.دەنەدەگى جالپى السىزدىك;
2.اس قورىتۋ جۇيەسىن جاقسارۋ;
3.دەنەنىڭ بەلسەندىلىگىن ارتىرۋ;
4.جۇيكە اۋرۋلارى;
5.دەنەنى «ولگەن» قاننان تازارتۋ;
6.يممۋنيتەتتى كۇشەيتەۋ;
7.اعزانى ۋلى زاتتاردان تازارتۋ;
8.ساقتاۋ قابىلەتىنىنىڭ السىزدىگى;
9.ميدا قاننىڭ ۇيۋىنان قورعاۋ;
10.ومىرتقا دەڭگەيىندەگى اۋرۋدى جەڭىلدەتۋ;
11.كورۋ قابىلەتىن جاقسارتۋ;
12.جىنىستىق السىزدىكتى جويۋ;
13. قان اينالىمىن رەتتەيدى;
14.بۇلشىق ەتتىڭ تىرىسىپ قالۋى ەمدەلەدى.

حيجاما جاساۋ

قاننىڭ قۇرامى 45 پايىز جاسۋشادان، 55 پايىزى سۇيىقتىقتان (پلازمادان) تۇرادى. ادامنىڭ اعزاسىندا 25 تريلليون (قىزىل تۇيىرشىك)، 35 ميلليارد (اق تۇيىرشىك) قان بار. ادام بويىنداعى قان قالانى ەلەكتر قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتەتىن ستانسيا ىسپەتتى. قان اعزاعا وتتەگى مەن قورەكتى تاسىمالداۋشى قىزمەتىن اتقارادى. ال، قاننىڭ اق تۇيىرشىگى دەنەگە شابۋىل جاسايتىن ۆيرۋس پەن باكتەرياعا تويتارىس بەرەتىن «اسكەر» سياقتى.

حيجاما، قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا، بوس شىنى ىدىستى ارقاعا قويىپ، ىدىستىڭ ىشىنەن اۋا شىعارىپ تاستالادى. تەرىگە جابىسقان وتتەگىسىز ىدىس ينەمەن تەسىلگەن تەرىلەر اراسىنان ٴولى قاندى سورۋ ادىسىمەن جاسالادى.

حيجامانىڭ شارتتارى

حيجاما جاساتۋ – ەمدەلۋدىڭ ٴبىر جولى. سونىمەن قوسا، سۇننەت امال بولعاندىقتان، وزىنە جاراسا ساۋابى دا بار. دەگەنمەن، مەديسينالىق تۇرعىدان ەمنىڭ بۇل ادىسىنە قويىلاتىن ٴبىرقاتار شارتتار بار:

1.زالالسىزداندىرۋ. حيجاما جاسايتىن قۇرال-جابدىقتى دەنەگە ينفەكسيا تۇسپەۋى ٴۇشىن ٴجىتى تازا ۇستاۋ قاجەت;

2.حيجاما جاساۋعا ەڭ ابزال اعزا – يىق. پايعامبارىمىز (س.ع.س.) سولاي ەتكەن;

3.حيجاما ورنى. حيجاما جاسالاتىن دەنە مۇشە قاندى كوپ جوعالتپاۋى ٴۇشىن ۇلكەن ەتپەي ينەنىڭ ۇشىنداي عانا تەسۋ;

4.ەمدەلۋشى جاعدايى. حيجاما جاساتۋشىنىڭ كوڭىل كۇيى مەن جاعدايى ٴبىرقالىپتى بولعانى ٴجون.

حيجامامەن ەمدەۋ – ٴۇش مىڭ جىلدان بەرى بەلگىلى ٴادىس. اللا ەلشىسى (س.ع.س.) ٴوز سوزىندە ەمدەۋدىڭ بۇل ٴادىسىن جوعارى باعالاعان. حيجاما جاساتۋ ٴۇشىن جوعارىداعى كەڭەستەردى ەسكەرە جۇرىڭىزدەر. سونىمەن قاتار، ەڭ ماڭىزدىسى بىلىكتى جانە تاجىريبەلى مامان كومەگىنە جۇگىنىڭىزدەر.



[1] بۇحاري، مۋسليم.
[2] «يسرا» سۇرەسى، 82-ايات.
[3] «ناحىل» سۇرەسى، 69-ايات.

رۋسلان قامباروۆ
date21.10.2015readCount12520printباسىپ شىعارۋ