Araq îşken adamnıñ 40 kün meşîtke kîrmeuî kerek pe?
Âssâlâmuğaleykum! Osı îşîmdîk îşken adam meşîtke baruğa nemese namaz oquğa, jalpı: dûğa 40 künge deyîn qabıl bolmaydı dep jatadı. Namaz oqığımız kelse, 40 kün kütu kerekpîz be? Âlde bara bersek bola ma? J.

 

Uağaleykum âssâlâm uâ rahmatullaĥi uâ bârakâtuĥ!

Allanıñ Elşîsî (s.ğ.s.) özînîñ asıl sözderînîñ bîrînde: «Kîmde-kîm şarap îşîp mas bolsa, onıñ qırıq kün (sabahân) namazı qabıl bolmaydı. Odan keyîn künâsîne tâube etse, Alla onıñ tâubesîn qabıl etîp keşîredî...»[1], - deydî.

Tağı bîr hadisînde: «...Kîm mas qılatın îşîmdîk îşse, qırıq kün namazı kemidî....»[2], - deu arqılı araq îşudîñ qanşalıqtı auır künâ ekendîgîne işara etîp tûr. Namazğa kedergî bolıp otırğan îşîmdîktîñ jasaytın dûğasına da zalalı tiiuî anıq.

Îşîmdîktîñ bû düniedegî zardabı aytpasaq ta belgîlî. Al, aqırettegî zardabına keler bolsaq, Payğambarımız (s.ğ.s.) özînîñ bîr hadisînde: «Araqqûmar – peyîşke kîrmeydî» - degen[3].

Basqa bîr sözînde îşîmdîk îşken adamğa qiyamet künî «tıynatul hobâl» îşkîzetînîñ aytadı. Sahabalar onıñ ne ekendîgîn sûrağanda, Ol (s.ğ.s.): «Tozaqtağılardan aqqan terî nemese tozaqtağılardan sığılıp şıqqan sığındı», - dep jauap bergen[4]

Tağı bîr hadisînde Alla elşîsî (s.ğ.s.) ünemî araq îşîp jüretînderdî pûtqa tabınuşılarmen qatar qoyğan. Sahaba Âbu Ĥurayradan (r.a.) riuayat etîlgen hadiste Payğambar (s.ğ.s) bılay degen: «Araqqor adam – pûtqa tabınatın adam îspettî»[5]

Dey tûrğanmen, jasağan künâsî üşîn şınayı tâube etîp, endîgîde qaytalamau şartımen Alladan keşîrîm tîlese, Alla keşîrîm iesî ekendîgîn ûmıtpağan lâzîm.

Endîgî jerde, «qırıq kün» mâselesîn ğalımdarımız «îşîmdîk uıtı adam boyına sîñîsîp, qırıq künge şeyîn tazarmaydı» dep tüsîndîredî. Alayda, bûl – qırıq kün boyı namaz oqımau kerek nemese meşîtke ayaq baspauı tiîs degen söz emes. Araq îşken kîsî tâube etîp, ekînşî mârte ol haramğa jolamauğa bekînîp, ârî qarayğı bes uaqıt namazın qazağa qaldırmay uaqtılı oquı şart. Osılayşa, tım bolmasa moynındağı «parızın» ötegen bolıp sanaladı. Al, hadistegî «qabıl bolmaydı» degen sözdîñ törkînînde oqığan namazdarı üşîn sauabı bolmaydı, bîraq parızın ötegen bop esepteledî degendîk jatır[6].  



[1] Tirmizi, «Kitabul Âşriba», №1862-hadis.
[2] Âbu Dâuîd, «Kitabul Âşriba», №3680-hadis.
[3] İbn Mâjâ - №3376 hadis.
[4] «Sahih Müslîm».
[5] İbn Mâjâ - №3375 hadis.
[6] Tuhfatul Âhuizi, Tirmizi şarhı, №1862-hadis tüsîndîrmesî.

Abdusamat Qasım
date05.12.2017readCount2467categoryÂrtürlîprintBasıp şığaru