Ziyankes jândîkterdî örtep öltîrse, künâ bola ma?
Âssâlâmuğaleykum! Bîr mañızdı sûrağım bar edî. Auıldıq jerlerde siır bolğasın olarğa jabısıp jüretîn tas kene de boladı. Solardı örtep qana közîn qûrtadı. «Jaratılıstardı otpen azaptauşı tek qana Alla Tağala» degendî estîgesîn, bîz otpen örtesek bîzge künâ bola ma eken? Soğan bîr naqtı jauap bersenîz jaqsı bolar edî. Uâssâlâm! Nûrsûltan Nûrjanov.

 

Uağaleykumâssâlâm uâ rahmatullaĥi uâ bârakâtuĥ!

«Sahih Bûharide» keltîrîlgen riuayatta Mûhammed payğambarımız mınaday oqiğa bayan etken:

«Payğambarlardıñ bîrî bîr ağaştıñ tübîne (demalayın dep) otıradı. Sol arada bîr qûmırsqa onı şağıp aladı. (Janına batqandıqtan aşulanıp) ağaş tübîndegî zattarın bılay qoyğızıp, qûmırsqanıñ üyîn örteudî bûyıradı. Sol mezette Alla Tağala oğan: «Bîr qûmırsqanı (örtemeysîñ be, bârîn örtegenşe)» dep uahi etedî»[1]

Osılayşa Alla Tağala payğambardı sabırğa şaqırıp, jândîkke de âdîldîk körsetuîn, onıñ kînâsî üşîn özge kînâsîz jândîkterdî ölîmge qimau kerektîgîn üyretken eken.

Atalmış riuayatqa qaray otırıp, keybîr dîn ğalımdarı ziyandı jândîkterdî örteuge bolatındığın köldeneñ tartqan.

Degenmen, soñğı payğambar – Mûhammed ğaleyĥissâlâmnîñ basqa bîr hadisînde: «Otpen tek ottıñ Rabbısı ğana azaptauğa qûqılı» - dep aytqan sözî bar[2]. Onıñ üstîne, Payğambarımız (s.ğ.s) öltîruge tıyım salğan tört jândîktîñ bîrî qûmırsqa ekendîgîn eskere kele[3], joğarıda aytılğan riuayattağı «jândîktî örteu» ükîmî tek sol aldınğı payğambarlardıñ şariğatında rûqsat etîlgen âreket etîn, bîzge qatısı joq deydî ğalımdardıñ bîrsıpırası.

Qısqası, jalpı tîrşîlîk ielerîn örteu – dînîmîzde qûptalmaytın âreket. Alayda, özîñîz aytpaqşı, kene sekîldî örtep qana qûtıluğa bolatın jâne u dârîlerge tözîmdî türlî ziyandı nasekomdardı örteuge rûqsat deuge negîz bar. Eñ dûrısı – Allağa mâlîm!

 



[1] Sahih Bûhari – Kitabu büd*il Halq. Fathul Bari - №3141.
[2] Âbu Dâuîd - №2675 hadis.
[3] Olar: qûmırsqa, ara, kökek, tağanaq. Âbu Dâuîd, «âbuâbun Nâum», №5267-hadis. Sahih.

Abdusamat Qasım
date20.11.2017readCount2035categoryÂrtürlîprintBasıp şığaru