«Kaspi gold» kartasınan berîletîn sıyaqı ösîmge (riba) jata ma?
Âssalyamualeykum ua rahmatullahi ua barakatuh! Kartoçkadağı aqşağa qosılatın üsteme jaylı oqığan edîm. Menîñ sûrayın degenîm de osığan ûqsas, naqtılap alğım kelîp tûr. Men «kaspi gold» kartoçkasın qoldanamın. Aylıq aqşam sonda tüsîp tûradı. Eger sol kartoçka arqılı supermarketterde nemese internette tölesem, tölegen somamnıñ 1 payızı mağan tüsîp otıradı bonus retînde. Ol bonustar haram ba? Kümândanıp olardı paydalanbay jürmîn. Aldın ala rahmet! Jansaya

 

Uağaleykumâssâlâm uâ rahmatullaĥi uâ bârakâtuĥ!

Qûrmettî sûraq sûrauşı, atalmış qızmet türîn qoldanıp, tölem jürgîzgenîñîz üşîn berîletîn sıyaqı ösîm emes. Ol – bank tarapınan, paydalanuşılardıñ qatarın arttıru maqsatında jasalıp jatqan dünie. Sondıqtan da, berîlgen bonustar haram emes. 

Osı tûrğıda, keybîr dîn mamandarı karta şotına salınğan aqşanı «bankke berîlgen qarız îspettî» dep eseptep, bank tarapınan berîlgen sıyaqılardı ösîm retînde sanağan. Nege deseñîz, qarız bergen kîsî qarız alğan adamnan sıylıq aluı haram. Bûl jağdayda berîlgen sıylıq – ösîmmen para-par. Sebebî, bergen qarızınan payda körîp otır. Al, qağida boyınşa: qarız beruşî bergen qarızınan payda köretîn bolsa, onısı ösîm bolmaq. Sondıqtan da, olardıñ tûjırımınşa, qarız beruşî ükîmîndegî karta iesînîñ bankten berîletîn bonus türîndegî sıylıqtardı paydalanuı haram. 

Degenmen, Hanafi jəne Şəfiği məzhabtarı boyınşa, qarız aluşıdan sıylıq berîlse, qarız bergen kîsînîñ ol sıylıqtı qabıl aluına rûqsat. Bastısı, əldebîr sıylıq berîletîndîgîne o basta kelîsîm jasaspağan boluı kerek. Endeşe, kartağa salğan aqşañızdı bankke berîlgen qarız dep eseptegen künnîñ özînde, atalmış karta boyınşa bank pen sîzdîñ arañızda sıyaqı berîlu jönînde eşqanday kelîsîm şart jasalmağandıqtan, «ondağı qızıqtıru maqsatında berîlîp jatqan bonustar ösîmge jatpaydı» deuge negîz bar[1].

Eñ dûrısı – Allağa mâlîm!



[1] Jəne ayta ketu kerek: Qarız beruşî men qarız aluşı arasında qarızdı üsteme aqşamen qaytarıp beru jönînde aldın ala kelîsîm jasaspağan bolsa, qaytaruşı öz erkîmen moynındağı bereşegîn artığımen qaytaruına qûqılı. Onısı haramğa jatpaydı.

Osı orayda, mına nârsenî de eskerte ketelîk: Keybîr dîn mamandarı âlgîndey sıyaqılardıñ halal boluı üşîn, tölem kartası - ösîmmen aynalıspaytın bankterdîñ kartası boluı kerek degen.

Abdusamat Qasım
date14.11.2017readCount4666categorySauda-sattıqprintBasıp şığaru