Perîşteler basqa beynege ene ala ma?

Perîşteler Allanıñ qûdîretîmen türlî pîşînge ene aladı. İslam âdebietterîndegî türlî derekterde payğambarlardıñ olardı şınayı jâne de özge beynelerde körgendîkterî bayan etîledî.

 

Mâselen, Qûran Kârîmnîñ «Ânkabut» süresînde: (İbraĥim): «Ârine, onda Lût ta bar» dedî. (Elşîler): «Ol jerde kîmnîñ bolğanın jaqsı bîlemîz. Artta qalıp apatqa ûşıraytındardıñ qatarında boluına ükîm etîlgen âyelden bölek Onı jâne üy-îşîn âlbette qûtqaramız»[1], - dep, perîştelerdîñ Lût (ğ.s.) payğambarğa kelgendîgî aytılğan. Perîşteler oğan sımbattı jas jîgît beynesînde keledî. Öz qauımınıñ arsızdıqqa salınğanın jaqsı bîletîn Lût payğambar (ğ.s.) bûlar menî «qonaqtarımnıñ aldında da jerge qaratpas pa eken» dep qattı qısıladı. Bûl oqiğa Qûranda bılay bayandaladı: «Elşîlerîmîz (jas jîgîtter beynesînde) Lûtqa kelgende (elînîñ sûmdığın oylap) qınjılğan ol köñîlî jabırqap: «Bûl bîr auır kün», – dedî. Qauımı oğan jügîrîp keldî. Sonday-aq, olar bûrınnan da jaman îster îsteytîn edî. Lût (ğ.s.): «Ây, halqım! Mına qızdarım, olar sender üşîn (nekelesîp alsañızdar) anağûrlım tazaraq. Endî Alladan qorqıñdar! Qonaqtarımnıñ aldında menî ûyatqa qaldırmañdar. Aralarıñda bîr de bîr estî kîsî joq pa?» – dedî. (Lûttıñ (ğ.s.) «mına qızdarım» degenî sol eldîñ âyelderî edî. Öytkenî, payğambar sol ümbettîñ âkesî îspettî.)

Olar: «Qızdarıñda jûmısımız joq. Rasında, sen bîzdîñ nenî qalaytındığımızdı jaqsı bîlesîñ», – dedî. Lût (ğ.s.): «Âtteñ! Senderge tötep berer küşîm bolsa, ne bîr mıqtı bekînîske panalasam», – dedî. Elşîler: «Ây, Lût! Rasında, bîz Rabbıñnıñ elşîlerîmîz. Olar tap qazîr sağan soqtığa almaydı. Dereu tünnîñ bîr mezgîlînde üy-îşîñmen jönel, jûbayıñnan basqa eşkîm artta qalmasın. Öytkenî, elîñe keletîn apat oğan da jetedî...», – dedî.[2]

Lût (ğ.s.) payğambardıñ qauımı tım şekten şıqqan edî. Qattı azğındağan olar üşîn gomoseksualizm üyrenşîktî âdetke aynalğan bolatın. Künâğa belşeden batqan qauımğa jaza retînde apat jîberîp, eldîmekenderîn joymas bûrın Alla Tağala âuelî Lût (ğ.s.) payğambarğa perîşteler arqılı habar saldı. Bûl perîşteler jas jîgît beynesînde Lût (ğ.s.) payğambarğa kelîp, oğan özîne jaqın adamdarmen qaladan şığıp ketudî eskerttî.

JÂBÎREYÎL (Ğ.S.) PERÎŞTE ADAM BEYNESÎNDE MÂRİYaM ANAMIZĞA DA KÖRÎNGEN.

Qûranda bûl oqiğa bılay bayandaladı: «(Mûhammed (s.ğ.s.) Qûrandağı Mâriyamdı aytıp ber. Sol uaqıtta ol qûlşılıq pen tereñ oyğa batu üşîn adamdar men özînîñ arasına şımıldıq tartıp, ğibadathananıñ şığıs jağındağı bîr orınğa jekelenîp bardı. Sonday-aq, oğan ruhımızdı (Jâbîreyîldî) jîberdîk te, ol oğan tolıq adam beynesînde körîndî».
Mâriyam: «Men senen (saqta dep) Allağa sıyınamın. Eger sen taqua bolsañ (mağan time!)» – dedî.
(Ruh): «Men sağan bîr taza bala beruge jîberîlgen Rabbıñnıñ elşîsîmîn»,– dedî.
(Mâriyam): «Mağan bîr adam jûğıspasa, sonday-aq, jaman jürîstî bolmasam, boyıma qalayşa bala bîtedî?» – dedî.
(Ruh): «Ol solayşa, – dedî. Öytkenî, Rabbıñ: «Bûl mağan oñay. Öytkenî, Bîz  Onı  (tuıluımen) adamdarğa  (qûdîrettîlîgîmîzdî) ap-ayqın  işara  jâne dâlel, ârî (elşîlîgîmen) tarapımızdan bîr nığmet etemîz. Bûl bîtken îs edî», – dedî.[3]

PERÎŞTELER DÂL OSI BEYNEDE ZÂKÂRİYa PAYĞAMBARĞA DA KELGEN EDÎ.

Olar onıñ jaqında Yahiya esîmdî ûldı bolatının bîldîrîp süyînşîledî. «Zâkâriya hûjırada namaz oqıp tûrğanda, perîşteler oğan: «Rasında, Alla Tağala sağan Alladan bolğan âmîrdî (İsanı (ğ.s.) rastauşı, el ağası, nâpsîsîne ie, igîlerden bîr payğambar bolatın Yahiyamen quanışqa böleydî», – dep dauıstadı»[4].

Qûrandağı bûl oqiğalar perîştelerdîñ adam beynesînde körîngendîgî jaylı bîrden-bîr şınayı derekközder bolıp tabıladı. Perîşteler kez kelgen beynege ene alatındığı sonşalıq, adamdar olardı köp jağdayda ajırata almay qalıp jatadı.

Bûğan İbraĥim (ğ.s.) payğambarğa da olardıñ adam beynesînde kelgendîgî dâlel[5].

Perîştelerdîñ elşîlîk qızmetî tek habar jetkîzumen nemese payğambarlarğa uahi âkelumen ğana şektelmeydî. Perîştelerdîñ soğıstarda mûsılmandarğa qoldau körsetkendîgî Qûran Kârîmde bayan etîledî. İslam tarihında Bâdîr şayqasınıñ erekşe ornı bar. Sondıqtan, bûl aytulı şayqasqa qatısqan perîştelerdîñ osı şayqasqa qatısqan sahabalardıñ basqa sahabalardan özîndîk artıqşılığı bolğanı siyaqtı, basqa perîştelerden artıqşılığı bar. Osı qanqûylı şayqasqa qatısıp, perîştelerge qolbasşı bolğan Jâbîreyîldîñ özî edî[6].

Bâdîr şayqasında jau jağınıñ sanı mıñ, mûsılmandar jağı bar bolğanı üş jüz kîsî edî. Alayda, kömek sûrap jalbarınğan mûsılmandardıñ tîlegîn ayaqsız qaldırmağan Alla Tağala mıñdağan perîştelerîn jîberetîndîgîn bîldîrdî. 

Qûranda  bûl mâselege qatıstı: «Sol uaqıtta Rabbılarıña jalbarınuda edîñder. Sonda Ol: Şınında senderge ergen mıñ perîştemen kömek etemîn dep tîlekterîñdî qabıl ettî»[7]; «Sender (qaru, san jâne kölîk jönînen dûşpannan öte) az, ârî âlsîz bolğanda Alla senderge Bâdîrde jeñîs sıyladı. Olay bolsa, Allağa qarsı keluden saqtanıñdar, şükîr etken bolarsıñdar. Sol sâtte sen mümînderge: «(Kökten) üş mıñ perîşte tüsîrîp,  Rabbılarıñnıñ senderge jârdem beruî jetkîlîktî emes pe?» – dedîñ. Ârine, eger sabır etseñder, saqtansañdar sonday-aq jau dereu osı arağa jetîp keletîn bolsa, Rabbılarıñ senderge bes mıñ belgîleulî perîştelermen jârdem etedî»,[8] - delîndî.

Bâdîr şayqasında Zübâyr ibn Âuuâmnîñ basında sarı sâlde bar edî. Bîr qızığı, bükîl perîşteler de bastarına sarı sâlde oranğan pîşînde edî. Zübâyrdîñ Bâdîr şayqasındağı batırlığına kuâ bolğan payğambarımız (s.ğ.s.): «Perîştelerdîñ sarı sâlde tağıp, Zübâyr ibn Âuuâmnîñ beynesînde tüskenderîn kördîm»,[9] - deydî.

Ûhûd şayqasına baylanıstı da osını aytuğa boladı. Payğambarımız (s.ğ.s.) islam tuın Musğab ibn Ûmâyrğa ûstatqan edî. Alayda, bûl şayqasta Musğabtıñ ekî qolın ibn Qâymâ degen müşrîk qırqıp tüstî. Osı uaqıtta basqa bîr sahaba jetîp kelîp, tudı alıp kün batqanşa şayqastı. Bûl – Musğabtıñ beynesîne engen perîşte edî. Payğambarımız «Musğab!» dep dauıstağanda, ol «Men Musğab emespîn, ua, Rasulalla!»[10] dep jauap berdî. Musğab ibn Ûmâyrdîñ şeyît bolğanın añğarğan Alla Rasulınıñ (s.ğ.s.) közîne jas üyrîlîp: «Mümînderdîñ arasında (Rasulallamen bîrge bolatındıqtarına) Allağa bergen sözderînde berîk bolğan qanşası bar. Olardıñ keybîreulerî bergen uâdelerînde tolıq tûrıp şeyît boldı. Keybîreulerî de osınday jaqsılıqtı kütude. Olar uâdelerînen taymadı»[11], – degen ayattı oqıdı.

Jübâyr ibn Mutim (r.a.): «Hünâynda âskerler şayqasuda edî. Bîz Alla Elşîsîmen (s.ğ.s.) bîrge edîk. Sol kezde kökten qara tüstî kiîm kigen adamdar tüse bastadı. Müşrîkter men bîzdîñ ortamızda tûrdı. Şayqas alañında qaptap kettî. Soñında müşrîkter jeñîlîske ûşıradı. Kökten tüskenderdîñ perîşteler ekenîne eş kümânîmîz joq»[12], – degen.

Handak şayqasınıñ eñ auır sâtî edî. Payğambarımız (s.ğ.s.) kökke qol jayıp dûğa jasadı. Sol künî tün ortası Jâbîreyîl perîşte Payğambarımızğa (s.ğ.s.) kelîp bîrazdan keyîn Allanıñ qattı dauıl tûrğızıp, dûşpan âskerînîñ bıt-şıtın şığaratını jaylı süyînşî habar jetkîzdî. Payğambarımız (s.ğ.s.) Jâbîreyîl perîştenîñ âkelgen habarın esti sala ûlı Alla Tağalağa madaq aytıp, şükîrşîlîk ettî.

Şayqasta «Ua, iman keltîrgender! Allanıñ senderge bergen jaqsılığın, nığmetîn (kömegîn) ûmıtpañdar. Bîr kezderî senderge şabuıl jasap, bîz senderge (kömek retînde) olarğa (jauğa) qarsı dauıl soqtırıp, sender köre almaytın âskerler (perîşteler) jîberîp edîk. Alla - îstegenderîñnîñ bârîn köruşî»[13], – degen ayattar tüstî.

Osılayşa perîşteler adam keyîpînde kelîp, mûsılmandarğa qiın-qıstau kezeñde kömektesken bolatın. Bûl şındıq Qûran ayattarı jâne hadis şârîptermen tolıqtay quattalğan.

OSILARĞA QOSIMŞA MINA OQİĞALARDI DA AYTA KETEYÎK. 

Âsîlî, perîştelerdî tolıqtay öz beynesînde köru ekînîñ bîrînîñ mañdayına jazılmağan. Tek payğambarımız Mûhammed (s.ğ.s.) qana Jâbîreyîl perîştenî alğaş ret uahi âkelgende jâne Miğrajda «Sidratul muntâĥanıñ» (jûmaq bûlağınıñ tübînen ösîp şıqqan ağaş) janında öz beynesînde körgen aytıladı. Qûranda: «Rasında, ol onı aşıq kökjiekte kördî»[14]; «Rasında, ol Jâbîreyîldî ekînşî ret kördî. Sidratul Muntâĥanıñ janında»[15], – deydî.

Keybîr mâlîmetterde Payğambarımızdıñ (s.ğ.s.) Jâbîreyîl perîştenî köbîne Dıĥiya ibn Halifa âl-Kâlbi  (r.a.) attı sahabanıñ beynesînde de körgendîgî aytıladı[16].

Hazret Omar, Abdulla ibn Abbas, Usama ibn Zâyd, Haris sındı sahabalar, Ayşa anamız ben  Ummu Sâlama da Jâbîreyîl perîştenî Dıĥiya esîmdî sahaba beynesînde bîrneşe ret körgendîkterîn bayan etedî.

Bîrde Jâbîreyîl perîşte sahabalarımen otırğan Payğambarımızğa (s.ğ.s.) aq kiîm kigen jolauşı keypînde kelîp, köpşîlîktîñ közînşe bılay degenî mına hadiste bayandaladı: 

«Ua, Mûhammed! İslam degenîmîz ne?», - dep sûraydı. Payğambarımız (s.ğ.s.): 
– İslam – Alladan basqa qûdaydıñ joq ekenîne, Mûhammed Onıñ qûlı ârî elşîsî ekenîne kuâlîk etu. Namaz oqu, zeket beru, Ramazan ayında oraza ûstau, şaması kelse qajılıqqa baru, – dep jauap qaytardı. Âlgî kîsî bûnı estîgende:
– Ras aytasıñ, – dedî.

Bîz onıñ özî ârî sûrap, ârî jauabın da özî rastağanına tañırqadıq. Mûnan soñ âlgî kîsî: 

– İman degenîmîz ne? – dep sûrağın jalğastırdı. Mûhammed  (s.ğ.s.) payğambar: 
– Allağa, Onıñ  perîştelerî  men kîtaptarına, payğambarlarına jâne aqıret künîne, tağdırdıñ jaqsısı men jamanına senu, – dedî. Jolauşı tağı da: 
– Ras aytasıñ, endî ihsan degen ne? – dedî. Payğambarımız (s.ğ.s.):
– İhsan – beyne bîr Allanı körîp tûrğanıñday Oğan kûlşılıq etuîñ. Sebebî, sen Onı körmeseñ de, şübâsîz, Ol senî körude.
– Qiyamet qaşan boladı? Payğambarımız (s.ğ.s.):
– Sûralğan adam sûrauşıdan artıq bîlmeydî,- dep edî, sonda âlgî kîsî:
– Küñnen qojayın tuadı. Sen jalañayaq kedeylerdîñ biîk üyler salğanın köresîñ, – dep, aqıret künînîñ belgîlerîn aytıp berdî.

Jolauşı ketkennen keyîn az uaqıt ötken soñ Payğambarımız (s.ğ.s.):
– Ua, Omar! Sen âlgî kîsînîñ kîm ekenîn bîlesîñ be?, - dedî. Men:
- Alla jâne Onıñ elşîsî bîledî,- dep jauap berdîm. Payğambarımız (s.ğ.s.):
– Şın mânînde, ol senderge dînderîñdî üyretuge kelgen Jâbîreyîl perîşte bolatın[17], –  dep, mâselenîñ mân-jayın ûğındırğan edî. Sahabalar sonda ğana adam keypînde kelgen âlgî kîsînîñ perîşte ekendîgîn bîlîp qattı tañdandı.

Sağd ibn Âbi Uaqqas (r.a.) riuayat etken hadiste: «Ûhûd künî Alla elşîsînîñ oñ jâne sol jağında jaumen arpalısıp jürgen aq kiîmdî ekî kîsînî kördîm. Olar bûrın-soñdı bayqamağan adamdarım. Âsîlî, olar Jâbîreyîl men Mikail attı perîşteler bolsa kerek»[18], – deydî.

Âbu Sufiyan ibn Haris bolsa, Bâdîr küngî şayqasta kök pen jerdîñ arasında aq kiîmdî âskerlerdî körgendîgîn aytqan[19].

Qalmahan Erjan.

 


[1] «Ânkabut» süresî, 32-ayat.
[2] «Ĥûd» süresî, 77-81 ayattar.
[3] «Mariyam» süresî,16-21 ayattar.
[4] «Âli İmran» süresî, 39-ayat.
[5] «Ĥûd» süresî, 69-70 ayattar.
[6] Bûhari, Mağazi, 11.
[7] «Ânfal» süresî, 9-ayat.
[8] «Âli İmran» süresî, 123-125 ayattar.
[9] âl-Haysâmi, Mâjmauz-Zâuaid, 6/83.
[10] İbn Sağd, Tabaqatul-Kubra, Beyrut, 1978, 3/121
[11] «Ahzab» süresî,23-ayat.
[12] İbn Kâsir, âl-Bidaya, 4/334.
[13] «Ahzab» süresî,9-ayat.
[14] «Tâkuir» süresî, 23-ayat.
[15] «Nâjîm», 13-14 ayattar.
[16] Buhari, Tabir, 33, Fitân, 26, Ânbiya, 48; Muslim, İman, 271.
[17] Muslim, İman, 8.
[18] Buhari, Mağazi, 18, Libas, 24; Muslim, Fâdailus-Sahaba, 46-47.
[19] Ahmad ibn Hanbal, Müsnâd, 1/147, 353; Qadı Iyaz, âş-Şifa bi tarifi Ĥuquqil Mustafa, Darul Ârkam, Beyrut, 1995, 1/362.

 

date26.10.2017readCount2676categoryAqida-senîmprintBasıp şığaru