Qalıñdıqtı qalay tañdaymız?
Assalauma ğalaykum! Men üylengîm keledî. Bîraq İslamda qalıñdıqtı nesîne qarap tañdau kerek? 

Uağalaykumsalam! İslamda otbasın qûru öte mañızdı mâsele. Ârine otbasın qûru üşîn qalıñdıq tañdaudıñ da özîndîk târtîbî men mûstahap amaldarı bar. Payğambarımız (s.ğ.s.) bîr hadisînde:

«Âyelge tört nârse üşîn üylenedî; mal-mülkî, âuletî, sûlulığı jâne dîndarlığı üşîn. Sen dîndar bolğan âyeldî tañda berekege kenelersîñ»[1] degen.

Hâkîm, Abay atamız da osı tûrğıda:

«Jasaulı dep, maldı dep baydan alma,

Kedey qızı arzan dep qûmarlanba.
Arı bar, aqılı bar, ûyatı bar,
Ata-ananıñ qızınan ğapıl qalma», –  dep qanday döp aytqan deseñşî

Jar tañdaudağı negîzgî kriteriya onıñ imandı, arlı, aqıldı ârî taqua boluı bolsa kerek. Osımen qatar, joğarıdağı özge sipattar da boyınan tabılsa nûr üstîne nûr bolmaq. Mısalı ğalımdardıñ jar tañdaudağı tîzbegîne qarağanda qalıñdıqtıñ mâĥîrînîñ az, bala tapqış, (densaulığınıñ mıqtı ârî balanı jaqsı köretîn boluı), namıstı, (tabaldırıq attamay etegînîñ türîlmegen) qanağatşıl, âulettî otbasıdan (tanımal, imandı otbasıdan), sûlu jâne jaqın bolmauı (qazaq halqında jetî atadan berî almauı) abzal, mûstahap amal[2].


[1] Bûhari riuayat etken, Neke babı 15 hadis.

[2] Hamdi Döndüren, Dâlelderîmen İslamğılımhalı,  137-139 bet. 

date04.10.2017readCount3011categoryOtbasıprintBasıp şığaru