Sâbi tuılğanda qanday dîni joralğılar jasaladı?
Nâreste qız nemese ûl bolğan jağdayda şariğat boyınşa ne îsteu kerek? Mısalı qazaqtar 40 kunnen keyîn şaş aladı. Al şariğatta bala düniege kelse 7 künnen keyîn şaşın alıp, sonıñ salmağınday kümîs sadaqa etu kerek deydî.

Sâbige jetî kün tolğanda aqiqa qûrbanın şalu – mûstahap. Osı künî qûrban şalğannan keyîn azan şaqırıp at qoyıp, şaşın alu jâne şaşınıñ salmağınday altın nemese kümîsten sadaqa beru – sünnet. Fatima anamız düniege Hasandı âkelgende, Payğambarımız (s.ğ.s.): «Nârestenîñ şaşın al jâne şaşınıñ salmağınday kümîsten sadaqa ber»[1], – degen. Ğûlamalar altındı kümîske qiyas (salıstıru) qılğan. Aqiqa qûrbanın sâbi baliğat jasına tolğanğa deyîn şaluğa da rûqsat etîlgen.

Qûrban aytta qûrbandıqqa jaraytın maldar aqiqa qûrbanına da jaraydı. Yağni, şalınatın maldıñ ekî közî de köretîn, tîsterînîñ jartısınan köbî sau, müyzînîñ bîrî nemese ekeuî bîrdey tübînen sınbağan, qûlağı men qûyrığınıñ jartısınan köbî sau jâne köterem deytîndey arıq emes boluı kerek. Jaratılısınan qûlağı men qûyrığı joq, sonday-aq öz ayağımen jüre almaytınday dârejedegî aqsaq mal aqiqa qûrbanına jaramsız. Qız balalar üşîn de aqiqa qûrbanın şaladı. Ûl ne qız dep bölejarmay ârqaysısına bîr qoydan şalsa jetkîlîktî[2]. Al, «ûl balasına ekî qoy», «qız balasına bîr qoy» soyğısı kelgenderdîñ bûl nietterî de Alla Elşîsînîñ sünnetîne terîs emes[3]. Aqiqa qûrbanın şalar kezde: «Bismillaĥi, Allaĥu âkbar. Allaĥım, bûl senîñ rizalığıñ üşîn şalınğan pâlenşenîñ aqiqa qûrbanı» – delînedî. +

[1] Ahmad, (Nâylül-âutar, 5/136
[2] O.N.Bilmen, Ğılımhal: Aqiqa qûrbanı bölîmî
[3] İbn Mâja, 3163
date02.10.2017readCount4151categoryOtbasıprintBasıp şığaru