Qız ayttırğan jîgîttîñ mînîn aytu ayıp pa?
Assalamu aleykum! Qûda tüsîp qız aytırğalı jatqan jîgît jaylı qızdıñ tuıstarı bolaşaq küyeu balanı tanitındardan sûrağanda kemşîlîk nemese mînîn aytu künâ ma? Otbası bolıp ketsîn dep kemşîlîgîn jasırğan dûrıs pa?    

Ualeykum assalam!

Bolaşaq küyeu jîgît nemese qalıñdıq jaylı sûrağanda, bîletîn adam bolsa olardıñ şariği jâne mînez-qûlıq jağınan kemşîn tûstarın aytuı tiîs. Öytkenî, keñes beruşînîñ bûl âreketî tıyım salınğan ğaybat söz emes, kerîsînşe keñes beru jâne jamandıqtan saqtandıru bolıp esepteledî. Payğambarımızdan (s.ğ.s.) Qaysqızı Fatima özîne Mûğauiya men Âbu Jaĥm qûda tüspek bolıp jatqanın aytıp keñes sûrağanda, Alla elşîsî (s.ğ.s.): «Âbu Jaĥm iığınan tayağı tüspeydî, al Mûğauiya mal-düniesî joq taqır kedey[1]», - dedî. «Âbu Jaĥm iığınan tayağı tüspeydî» degen sözdîñ ekî mağınası bar: köp jolauşılap ketîp qaladı jâne âyelîn ûradı.

Payğambarımız (s.ğ.s.): «Senderdîñ bîreuîñnen bauırı aqıl-keñes sûrasa, oğan şınayı sözîn aytsın[2]», - degen. Sonımen bîrge, «Keñes sûrağan - jamandıqtan qorğalğan[3]», - degen Âbu Ĥurayradan (r.a.) riuayat bar.

Amr bin Maymun (r.a.) mınaday jağdaydı riuayat etedî: «Bîlâldîñ bauırı arabtarğa sîñîsîp ketken, özîn de solardıñ bîrî dep bîletîn. Ol bîr arabtıñ qızın ayttırdı. Sonda qız jaqtağılar: Bîlâl kelse, sağan qızımızdı beremîz, - dedî. Bîlâl kelîp: Men Rabahûlı Bîlâlmîn, al mınau bauırım. Ol dînî men mînezî naşar adam. Eger qızdarıñızdı tûrmısqa berudî qalasañızdar, berîñîzder. Al, bermeymîn deseñîzder, bermeñîzder, -dedî...[4]»

Tüyîndey aytqanda, otbasın qûru asa jauaptı qadam. Adam tağdırı şeşîlîp tûrğan şaqta aqıl-keñes berude qajettî jayttardı bügîp qalmau kerek.


[1] Muslim
[2]
Bûhari
[3]
Âbu Dâuît, Tirmizi, İbn Mâja
[4]
Hakim

date13.03.2017readCount3637categoryOtbasıprintBasıp şığaru