Âkenîñ bala aldında mîndetî ne?
Assalamu aleykum! Perzenttîñ ata-ana aldında öteusîz mîndetî bar ekenîn bîlemîn. Qûran Kârîm de âke-şeşege jaqsılıq jasauğa bûyıradı. Olardı renjîtu ülken künâ ekenî de aytılğan. Al, ata-ananıñ bala aldında mîndetî bar ma, bolsa qanday?

 

Ua aleykum assalam!

Âke-şeşe ömîrge alıp kelgen perzentînîñ bolaşağına jauaptı. Perzent – Allanıñ amanatı. Qûran Kârîmde: «Ey, imanğa kelgender! Özderîñdî jâne üy îşterîñdî otını adamdar men tastardan bolğan Ottan saqtañdar. Onıñ basında qatal, ızğarlı, Allanıñ bûyrıqtarına qarsı kelmeytîn ârî özderîne bûyırılğandı orındaytın perîşteler bar», – dep âmîr etîlgen[1].

Payğambarımız (s.ğ.s.): «Senderdîñ barşalarıñ – baqtaşısıñdar. Senderdîñ barşalarıñ öz qaramağındağılar üşîn jauaptı. Er kîsî – otbasınıñ baqtaşısı. Ol öz qaramağındağı (otbasına) jauaptı. Âyel küyeuînîñ şañırağına jauaptı. Ol öz qaramağındağığa jauaptı[2]», – dep aytqan.

Âke-şeşenîñ perzent aldında öteuî tiîs bolğan bîrneşe mîndetî bar, ol:

1. Jar tañdau. Er kîsî üylengende ömîrlîk jar tañday otırıp, balalarına ana tañdaydı. Âyel de tûrmısqa şığumen balalarına âke tañdaydı. Demek, üylengende balalarınıñ bolaşağın da tañdaydı;

2. Perzentke jaqsı esîm beru. Sonımen bîrge, qamqorlıqpen ösîrîp tamağı, kiîm-keşegî, baspanası siyaqtı eñ bastı qajettîlîgîn öz şama-şarqınşa eşbîr ısırapsız jâne sarañdıqsız qamtamasız etu;

3. Jaqsı târbie beru. Âke-şeşe balanıñ mînez-qûlığı, jürîs-tûrısına jîtî den qoyıp, jasına say târbie beruî.

Bala târbiesîne mân bermey, nemqûraylı qarau – perzent pen âke arasınıñ suıp ketuînîñ bastı sebebî. Alayda, âke-şeşenîñ tüzu târbie bermeuî adamğa perzentîk parızın ötemeuge eşbîr rûqsat bermeydî. Âke-şeşe qanday bolsa da olarğa jaqsılıq jasau perzentke parız bolıp qala bermek.



[1] «Tahrim» süresî, 6-ayat
[2] Bûhari, Muslim

Ruslan Kambarov
date17.08.2016readCount5316categoryOtbasıprintBasıp şığaru