Бисмилла − сөздің анасы, күллі сөздің данасы
Bismilla − âr mûsılman üşîn qasiettî sözdîñ bîrî. Ol «Allanıñ atımen» degen mağınanı bîldîredî. Kündelîktî kez kelgen igî îstî «bismillamen» bastau mûsılmandardıñ qanına sîñîstî jaqsı âdet. «Bismilla» sözî İslam dînîmen tığız baylanıstı. Öytkenî, İslamğa deyîngî arab qauımı bîr îstî bastarda özderî tabınatın pûttardıñ atın auızğa alatın. Lat, Mânat, Ûzza sol kezdegî îrî pûttardıñ qatarında bolğandıqtan, qarañğı halıq «bismillat» (Lattıñ atımen), bismilûzza...
date15.04.2013readCount6638readmoreTolığıraq
Қор болды да зор болды
«…Al­dın­da tîsî aqsiğan, ûzın boy­lı, qolında ûzın qara pışağı bar qara kîsî tûr eken. Dalanıñ jı­nı osı ğoy dep oy­lay berîp edî, anau Qasımğa âmîrlî da­u­ıs­pen aqırıp: – Ar­tım­nan erîp jür, âlsîz deneñnîñ şar­şap talğanına qarama! Ayağıña kîrgen tîkenge, jırğan tasqa, qarama! Ölîp qalsañ da ar­tım­nan erîp otır! – dep jürîp kettî. Âlsîz jetîm:– Ağatay, jetîmmîn… – dey berîp edî, alaköz qayta jarq et­ken­de, ar­tı­nan jügîrîp kettî. Qasım...
date11.04.2013readCount4065readmoreTolığıraq
Молда дүмше болса, қырық шайтан жабылып несі бар?
«Târtîpsîz kîm? Qoja! Oñbağan kîm? Qoja!» degendey, jasıratını joq bügîngî qoğamda «Dümşe kîm? Molda! Aramza kîm? Molda!» degen sekîldî imamdardıñ imidjîne kîr keltîretîn, «molda» degen qadîrlî ûğımdı qor qılatın tüsînîk kezîp jür. Mûnday tüsînîk keyîngî kezde ğana payda bolğan joq, keñes ükîmetînen berî bar edî. Jalpı, moldalardıñ mûnday jamanatqa qalatınday ne jazığı bar edî? «Meşkey degen jaqsı at emes» degen sekîldî bügînde sanağa âbden sîñîp qalğan terîs...
date10.04.2013readCount7143readmoreTolığıraq
Сурет салу харам ба?
Ardaqtı Payğambarımız (s.a.u.) bîrşama hadisterînde jandı zattıñ suretîn saludı ûnatpağanı, tîptî keyde oğan qatañ tıyım salğandığı aytıladı[1]. Sondıqtan, köpşîlîgîmîzdîñ «şariğatqa terîs âreket emes pe?» dep suret saluğa kümânmen qarauımız zañdı. Alayda, suret önerî damıp, qoğamnıñ ajıramas bölîgîne aynalğan bügîngî tañda suretke baylanıstı aytılğan hadisterdîñ maqsat-mûratı ne, şınımen-aq haram ba, âlde basqa da ükîmderî bar ma dep tereñ üñîlgîsî keletînder de joq emes. Bügîngî...
date08.04.2013readCount16734readmoreTolığıraq
Мемлекеттен бөлек болғанымен, қоғамнан бөлек емес...
Dîn adamzatpen baylanıstı ruhani jâne âleumettîk qûbılıs bolğandıqtan ûlttıq mâdenietpen jâne ûlttıq bolmıspen baylanıstı. Dîn âleumettîk-mâdeni baylanıstardı jâne dünietanımdıq ûstanımdardı ayqındaytın bolğandıqtan qazîrgî âlemdegî dîntanulıq jâne âleumettanulıq teoriyalarda dîn qoğamnıñ tûraqtılığına ıqpaldastıq beruşî faktor retînde qarastırıladı. Qazîrgî tañda qoğamdıq ömîrde dînge degen qızığuşılıq artıp tûrğan uaqıtta dînnîñ qoğam ömîrîndegî ornın zerdeleu üşîn...
date08.04.2013readCount5856readmoreTolığıraq
Уақытша некелесуге рұқсат па?
Şariğat zañı boyınşa ekî jastıñ uaqıtşa neke qiiularına tıyım salınadı. Nekenî eşqaşan uaqıtpen şekteuge bolmaydı. Uaqıtşa nekelesu degenîmîz «nakahu mutğa» qazaqşa mağınası – uaqıtşa raqattanu üşîn qiılatın neke degendî bîldîredî. «Nakahu mutğağa» islamnıñ alğaşqı jıldarında rûqsat etîlgen. Bîraq «nakahu mutğa» Haybar soğısı bolğan jılı haram etîldî de Mekke qalası mûsılmandardıñ qolına ötkende rûqsat etîldî. "Hajjatul uidağ» Payğambarımızdıñ (s.ğ.s.) soñğı...
date04.04.2013readCount5087readmoreTolığıraq
Хикмет не, хәкім кім?
İîsî mûsılmanğa mâlîm Jaratuşı iemîzdîñ körkem esîmderînîñ bîrî – Hakim. Tolıq hikmet iesî Allaĥ ekenî talassız, degenmen el îşînde tereñ tüsînîkke ie bolğan qarapayım adamdı da hâkîm dep jatamız. Mûsılmandar pâlsapa ğılımın «Hikmet îlîmî» dep atağan. Qûrannıñ «Lûqman» süresînde Lûqpan hâkîmnîñ danalıq sözderî keltîrîlgen. Sonımen hikmet degen ne, hâkîm dep kîmdî aytamız? Hikmet – keñ ûğımdı bîldîretîn sözderdîñ bîrî. Ğalımdardıñ aytuınşa, hikmet sözî Qûranda 4...
date03.04.2013readCount10532readmoreTolığıraq
Бас мүфтидің бір күні (жолжазба)
Dîn ökîlderînîñ jalañ jarnama men arzan abıroyğa qızıqpay, igî jûmıstardı jalpaq jûrtqa jariya qılmay, jasırın türde jüzege asıratın ûstanımı bar. Nege? Öytkenî, riyasız jasalğan qûpiya qûlşılıq pen îzgî amaldıñ sauabı mol. Payğambar (s.ğ.s.) hadisînde: «Oñ qolıñ bergen sadaqanı sol qolıñ körmesîn», – degen. Dîn janaşırlarınıñ hadistî basşılıqqa alıp, közboyauşılıqqa jol bermeuînîñ sırı osı. Dese de, bîreudîñ boyındağı jaqsı qasietter aynaladağı adamdardıñ mînez-qûlqına oñ âser...
date02.04.2013readCount4460readmoreTolığıraq
Неге аз?
Payğambarımız Mûhammed (s.ğ.s.): «Rasında Alla Tağala dünienî süygen pendesîne de, süymegen pendesîne de beredî. Al, imandı tek süygen pendesîne ğana beredî», – degen. Sol sebepten de ata-babalarımız: «İmanı ketkennîñ jiğanı ketedî», «İmandılıq – baqıttıñ şıñı, imansızdıq – ekî dünienîñ mûñı» dep imandılıqqa erekşe mân berîp otırğan. Al hakim Abay: Mümîn bolsañ âuelî imandı bol,Pendege iman özî aşadı jol!Şın ilan da, taza oyla bîr imandı,Mûnafıq namaz qılmap pa,...
date01.04.2013readCount5741readmoreTolığıraq
"Адамзаттың бәрін сүй бауырым деп..."
Bîr ana, bîr atadan tuılıp, bîr şañıraqtıñ astında er jetîp, boy jetken adamdardı bîr-bîrîne bauır dep ataymız. Alayda «bauır», «bauırmaşıldıq» degen ûğımdardıñ ayasın tek qandıq tuıstıqpen nemese bîr üyde ömîr sürumen ğana şekteu dûrıs emes. Öytkenî, aqiqat dînîmîz tek bîr atanıñ perzentterîn emes, bükîl mûsılman ataulını bîr-bîrîne bauır ekendîgîn nasihattaydı. Qasiettî Qûran Kârîmde: «Şın mânînde, mümînder bîr-bîrîne bauır. Sondıqtan tuıstarıñnıñ arasın jarastırıñdar...
date28.03.2013readCount28635readmoreTolığıraq