QMDB 2014: eleulî îs-şaralar esebî

Bas müfti Erjan qajı Malğajıûlı hazret el aumağındağı dîni qızmet pen dîni sauattılıqtı arttıru maqsatında 2014 jılı naqtı basımdıq berîletîn bağıttardı ayqındap berdî. Bolaşaqqa bağdar retînde dîni basqarmanıñ 2020 jılğa deyîngî damu tûjırımdaması qabıldandı. Âr bölîm tapsırmanı jüzege asıru jolında arnayı strategiyalıq damu bağdarlamaları âzîrlenîp, jospar jasaldı. Qızmet sapalı bolu üşîn âr bağıtqa arnayı jobalar qûrıldı. Sonday-aq, dîni qızmetkerlerdîñ qızmetîn 4 bağıtqa toğıstırıp, jüyelî esep beru tetîgîn jasadı. Endeşe, Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarmasınıñ 2014 jılı atqarğan îs-şaralarınıñ qısqaşa eebîn nazarlarıñızğa ûsınamız. 

Bas müfti 2014 jıldı Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarmasınıñ qızmetî ayasında «Dîn men dâstür» jılı dep jariyaladı. Atqarılatın barlıq îs-şaralarda dîn men dâstürdîñ sabaqtastığın ayşıqtauğa bağıttadı. El aumağında qasiettî Qûrban ayt jâne Oraza ayt, Mâulît merekesî sekîldî mûsılman meyramdarı ûlttıq naqışta toylandı. Meşît aulalarına kiîz üyler tîgîlîp, ûlttıq oyındar ûyımdastırıldı. Astana qalasında ûlttıq naqışta «Qûrban ayt – qûttı mereke» attı merekelîk keş ötkîzîlse, Almatı qalasında jastar arasında respublikalıq qazaqşa küresten jarıs öttî. Barlıq oblıs, qala, audandarda «Dîn men dâstür» taqırıbında 50-ge juıq döñgelek üstelder, konferentsiyalar, seminarlar ûyımdastırıldı. 

Payğambarımızdıñ tuğan ayı – Mâulît merekesî bîr ay îşînde oblıs, qala, audan kölemînde merekelîk deñgeyde 2448 ret atalıp öttî. Sonday-aq, qasiettî Ramazan ayında  480 ruhani îs-şaralar ötkîzîldî.

 

Respublika kölemînde 2 460 meşît bolsa, osı jılı tağı da 28 meşît aşıldı. Sonday-aq, jañadan salınatın 70 meşîtke Bas müftidîñ rûqsatı berîldî.

 

  

Bas müfti Erjan qajı Malğajıûlınıñ bastamasımen qûrılğan attestatsiyalıq komissiya müşelerî Almatı qalası, Almatı oblısı, Jambıl, Qızılorda oblısı, Öskemen,  Semey, Taldıqorğan öñîrlerîne qarastı 1 031 imam-molda, azanşılardı attestatsiyadan ötkîzdî.

 

Nâtijesînde, 2013 jılmen salıstırğanda biıl dîni qızmetkerler sanı 17,7 payızğa artıp, Bas müftidîñ bûyrığımen respublika meşîtterînde qızmetke qabıldanğan dîni mamandar sanı 3 967 adamğa jettî.

Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarmasınıñ qızmetîn jandandıru maqsatında «Halal önîmderdî standarttau» bölîmî men «Jastar îsî» bölîmî aşıldı.

Dîni basqarma rûqsat etken 20 qajılıq kompaniyalarımen 5 000-ğa juıq otandasımız qajılıq parızın ötedî. Olarğa Qazaqstan qajılıq missiyasısına müşe 55 adam qızmet körsettî. 

ÎÎ İDEOLOGİYaLIQ JÛMISTAR 

2014 jılı QMDB Uağız-nasihat bölîmî öz jûmısın keşendî türde atqardı. Elîmîzdegî uağız-nasihat jûmıstarın oñtaylandıru maqsatında auqımdı şaralar ûyımdastırıldı. Jıl basınan berî qûramında dîn ğalımdarı, psiholog, zañger, âleumettanuşı, dîntanuşı mamandarı bar bîlîktîlîktî arttıru tobı öñîrlerdegî imam-moldalardıñ uağız aytu tâjîribesîn arttırıp, bîlîmîn jetîldîruge bağıttalğan 7-10 kündîk, 1 aylıq seminarlar 120 ret ûyımdastırdı. Ötkîzîlgen seminar barısında QMDB-nıñ 2 404 imamına «Aqida», «Fiqĥ», «Hadis», «Mâzĥab tarihı», «İslam tarihı», «İslam âdebî», «Terîs ağımdar», «Şeşendîk öner», «Qûran îlîmî», «Menedjment», «Konstitutsiya jâne Qazaqstannıñ âlemdîk tâjîribesî», «Qazaqstandağı sayasi jüye», «Dîn jâne Ata zañ», «Dîn jâne qoğam», «Ritorika», «İnformatika» pânderî boyınşa 4 320 sağat dârîs jürgîzdî.

Eldegî dîni ahualdı jaqsartu maqsatında Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarma janınan arnayı qûrılğan Respublikalıq aqparattıq-nasihat toptarınıñ (RANT) müşelerî halıq arasında belsendî jûmıs jürgîzude. Atap aytqanda, 2014 jılı qala, audan-auıldardı qosqanda barlığı 1 339 mekemede ötken kezdesulerde 234 315-ge juıq adamdı dîni aqparatpen qamtıdı.

Oblıstardağı dîni qızmetkerler sapınan da jergîlîktî aqparattıq-nasihat toptarı (JANT) jasaqtaldı. 264 bîlîktî imamnıñ basın qûraytın 78 top müşelerî oqu orındarında, tüzeu mekemelerînde, âkîmşîlîkter men mâdeniet oşaqtarında, balalar jâne qarttar üylerî sekîldî mekemelerde 356 620 kezdesu ötkîzîp, dîn jayındağı halıqtıñ kökeyînde jürgen sûraqtarına jauap berîp, 1 168 005 adamdı aqparattandırdı.

QMDB-nıñ onlayn dârîsî Astana qalasınan elîmîz boyınşa 199 nüktede taralıp, oğan 99 747 tıñdauşı qatıstı.

Atırau, Mañğıstau, Aqtöbe, Oñtüstîk Qazaqstan oblıstarında jurnalisterge «Dîni taqırıpta maqala jazudıñ âdîs-tâsîlderî» taqırıbında trening ötkîzîldî. Oğan 100-ge juıq jurnalist qatısıp, sertifikat aldı.

Dîn qızmetkerlerî ğılımi eñbek jazumen de aynalısıp keledî. Atap aytar bolsaq, «Dîn men dâstür», «Tanım tûğırı», «Ğibratnama», «Mübarak Ramazan», «Traditsiya i religiya», «Qazaqşa Qûran sözbe-söz audarması», «Aq neke», «Qazaq mâdenietî jâne islam qûndılıqtarı», «Janûya jarasımı», «İslamdağı otbası», «El bolam deseñ, besîgîñdî tüze», «Pâtualar», «Tâpsîr tûnığı», attı sındı kîtaptar jarıq kördî.

ÎÎÎ JASTARMEN JÛMIS

Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarması jastarğa dûrıs dîni aqparat jetkîzuge ülken mân berîp keledî. Sondıqtan da dîni basqarma janınan olarmen tığız jûmıs jasaytın «Jastar» bölîmîn aştı. Atalmış bölîm jas buın ökîlderî arasında «Tânî saudıñ – janı sau», «Öz-özîñe qol salu – tığırıqtan şığar jol emes»,  «Ûlıq bolsañ, kîşîk bol!», «Kîtap – bîlîm bûlağı», «Jastar jâne dîn», «Bîlîmdî jastar – elîmîzdîñ bolaşağı», «İslam jâne otbası», t.b. taqırıptarda tüsîndîrme, uağız-nasihat jûmıstarın jürgîzdî. Baspasöz betterînde jastarğa arnalğan taqırıptar töñîregînde 425 maqala jariyalandı. El bolaşağı jastar arasında 1210 ret kezdesuler, seminarlar, konferentsiyalar, döñgelek üstelder ûyımdastırıldı.

 

Sonımen qatar jastar ûyımdarımen bîrlese 255-ke juıq qayırımdılıq, sporttıq jâne senbîlîk şaralar atqarıldı. Mûnday qoğamdıq îs-şaralarğa 196 514 jas buın ökîlderî tartılğan. Studentter arasında ötkîzîlgen «Bîz taza qalanı qoldaymız» attı senbîlîk aktsiya ayasında 20 000-ğa juıq köşet ağaştarı otırğızıldı.

ÎV BAQ JÛMISTARI

Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarmasınıñ öñîrlerdegî qızmetkerlerînîñ qatısuımen bûqaralıq aqparat qûraldarına, türlî formattağı habarlarğa 2 218 ret sûqbat berîlîp, 6 624 tanımdıq maqala jarıq kördî.

  

QMDB-nıñ resmi muftyat.kz jâne oblıstağı meşît sayttarında ârtürlî taqırıpta 3752 maqala, 10 699 jañalıq jariyalandı. Multimediyalıq kontent boyınşa 118 fotoreportaj, 863 audio jâne 2233 beynemetarialdar jasaldı. Bîr ğana muftyat.kz saytına kelîp tüsken 3 163 saualğa jauap berîldî. Atalmış saualdardıñ îşîndegî mañızdı degen 760 saualı men tañdamalı jauabı saytqa jariyalandı.

muftyat.kz saytınıñ «Beyne» bölîmînen jañadan «Dârîster», «Bas müftidîñ uağızdarı», «İslam aqiqatı», «Ğibratnama», «Tarih jâne tûlğa», «Filmder», «HikmetTV» aydarlar aşılıp, audio bölîmî «Dârîster», «Abaydıñ qara sözderî», «Küy» jâne «Terme» aydarlarımen tolıqtı. Kîtaphana bölîmîne Fleş formatında 8 kîtap salındı. Sonday-aq, azan.kz  jâne hibatulla.kz sayttarınıñ mobildî nûsqası, muslim.kz saytında qûlağı estîmeytînderge arnayı bölîm îske qosıldı.

Sonday-aq QMDB janınan aşılğan «Hikmet» teleradiostudiyasınan «Dîn men Dâstür» kîtabınıñ audio nûsqası «Aq bata», «Şeşendîk sözder», «Bügîngî sûhbat», «Halıq danalığı», «Balalarğa bazarlıq», «İman şuağı», «Qûlşılıq qağidaları», «Mûsılman âyeldîñ jeke tûlğası», «Hadisten tâlîm» sındı t.b. 20-dan astam telebağdarlamalar âzîrlenîp, 8550-ge juıq audio-video diskîler halıqqa tegîn taratıldı.  

Sonımen qatar, dîni basqarma saytında «Dîn men dâstür» jılına oray, Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarmasına qarastı öñîrlerdegî sayttarda türlî şığarmaşılıq bayqaular ûyımdastırıldı.

V OQU-AĞARTU JÛMISTARI

Oqu-ağartu salasın damıtu maqsatında Türkiya, Egipet, İordaniya, Malayziya, Resey, Tatarstan sındı mûsılman memleketterînîñ îrgelî oqu orındarımen özara kelîsîm men ıntımaqtastıq bağıtında tâjîribe almasular ötkîzîlîp, ortaq memorandumdarğa qol qoyıldı.

Solardıñ bîrîn atar bolsaq, Mısırdağı «âl-Azĥar» universitetîmen jasalğan ıntımaqtastıq memorandumınıñ nâtijesînde dîni basqarmanıñ rûqsatnama qağazınsız Qazaqstan azamattarı «âl-Azĥar» universitetîne oquğa qabıldanbaytın bolıp kelîsîldî. Bûl öz kezegînde şetelde oqıp jatqan studentterîmîzdîñ dâstürlî bağıt boyınşa bîlîm aluın qadağalauğa mümkîndîk jasaydı.

Sauattı dîni maman dayarlau îsî dîni basqarmanıñ kün târtîbînde tûrğan kezek küttîrmes mâsele. Osı olqılıqtıñ ornın toltıru üşîn biıl «Nûr Mübârak» islam mâdenietî universitetîne memleket tarapınan 154 grant bölînîp, osf jılı 637 student bîlîm alıp jatsa, onıñ 487 studentî grantpen oquda.   

Şâkîrtterdîñ bîlîmîn şıñdau maqsatında tûñğış ret respublikalıq medresearalıq olimpiada ûyımdastırılıp, oğan el medreselerîndegî 49 şâkîrt qatıstı.

Şetelden kelgen 16 ûstaz Bas müfti bûyrığımen medreselerge qızmetke qabıldandı.

 Bas müfti bastamasımen orıs tîldî mamandar dayındau üşîn tûñğış ret «Astana medresesî» janınan orıs tîldî top aşılıp, onda 14 şâkîrt bîlîm aluda.

2014 jılı respublika boyınşa meşît janındağı sauat aşu kurstarında 22 592 adam dîni bîlîm aldı.

VI BÎLÎKTÎLÎKTÎ JETÎLDÎRU

El aumağındağı medreselerdî bîtîrgen 18 şâkîrt Türkiyada «Haseki» dîni akademiyasında bîlîmîn jetîldîrude. 8 şâkîrt «âl-Azĥar» universitetînde oquın jalğastıru mümkîndîgen ie boldı.

Sonday-aq, elîmîz boyınşa 64 imam Türkiya, Mısır, Resey memleketterînde bîlîm jâne bîlîktîlîkterîn jetîldîrdî.

VII JAT AĞIMMEN JÛMIS

Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarması halıqtı aqparattandırıp, jat ağımnıñ aldın alu maqsatında jıl basınan berî «Takfir ûğımınıñ mânî jâne qazîrgî mûsılmandıq ûstanımmen  üylesîmdîgî», «Mûsılman qabîrlerîn ziyarat etu ükîmî», «İslam dînînîñ lañkestîkke közqarası», «Hijrat degenîmîz ne jâne onıñ ükîmî men şarttarı qanday?», «Jiĥad ûğımı jâne qazîrgî zaman», «İslamnıñ zayırlı bîlîm aluğa közqarası», «Transplantatsiya» jâne t.b. özektî 23 dîni taqırıpta pâtua şığardı. Şariğat jâne pâtua bölîmîne elîmîzdîñ âr aymağınan joldanğan 752 sûraqqa jauap berîldî.

Sonday-aq, «Senîm tûtqası», «Ayattardıñ tüsuîndegî Rahmannıñ qoldauı», «İman i ego usloviya», «Mejdunarodnıy religioznıy terrorizm i ekstremizm: istoki, faktorı i vızovı ugrozı, tendentsii rasprostraneniya i pravovıe merı protivodeystviya», «İstinnıy smısl djihada i ego transformatsiya v kontekste religioznogo ekstremizma i mejdunarodnogo terrorizma», «Na puti k Koranu», t.b. kîtaptarğa saraptama jürgîzîlîp, qalıñ oqırman nazarına ûsınıldı. 

Respublika boyınşa jat ağımdar qatarında jürgen 540 otandasımız dâstürlî bağıtqa bet bûrdı.

VÎÎÎ QAYIRIMDILIQ JÛMISTAR

Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarması biıl dîni salada basımdıq berîletîn bağıttardıñ bîrî – qayırımdılıq şaraların ûyımdastıru edî.

Qazaqtıñ asar degen ûğımın tîrîltîp, respublika boyınşa îrî kölemdegî âr türlî bağıtta qayırımdılıq şaraları ötkîzîldî.

Bîr ğana qasiettî Ramazan ayında 17 280 tûrmısı tömen otbasına qayırımdılıq jasalıp, 550 447 adamğa auızaşar dastarhandarı jayıldı.

Qûrban ayt qarsañında respublika boyınşa qala, audan, auıldarda qûrbandıq etterî ülestîrîldî.

2014 jaña oqu jılı qarsañında «Mektepke jol» respublikalıq qayırımdılıq aktsiyası ayasında 6 755 otbasına kömek körsetîldî. İgîlîktî îs-şara barısında tûrmısı tömen otbasıdan şıqqan balalarğa, jetîmderge, jalğısbastı analardıñ ûl-qızdarına mektepke qajettî oqu qûraldarı, kiîm-keşekter ülestîrîldî. Atap aytqanda, Oñtüstîk Qazaqstan oblısı boyınşa «Mektepke jol» qayırımdılıq aktsiyasına 1 857 bala qatıstı. Sonday-aq, igî şarağa Almatı (897 otbası), Astana (716), Almatı oblısı (817), Aqmola oblısı (588), Qarağandı (470), Qızılorda (225), t.b. oblıs pen qala meşîtterî üles qostı.

«QMDB «Zeket» qorınıñ öñîrlerdegî ökîldîkterî jıl boyı mûqtaj kîsîlerge jalpı soması 52 173 496 teñge kölemîndegî qarajatqa qayırımdılıq kömek jasadı.

Bûl jılı qamköñîl qariyalar da eskerusîz qalmadı. Olarğa merekeler qarsañında dastarhandar jayılıp, erekşe köñîl bölîndî. Bas müfti atınan Astana men Almatı qalalarındağı Qarttar üylerînen 4 qariyağa kîşî qajılıqqa tegîn joldama da berîldî. 

Bûl atqarılğan îsşaralar ayqındalğan bağıt ayasında Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarması qızmetkerlerînîñ jûmıla jasağan îsterînîñ nâtijesî.

date31.12.2014readCount6287printBasıp şığaru