«Qûdayınan» köñîlî qalğan sahaba...

Sahabalardan Amr ibnu-l-Jamuh (r.a.) islamnan bûrın da Mâdinanıñ aldıñğı qatarlı sıylı kîsîlerînîñ bîrî edî. Alayda ağaştan jasalğan «Mânaf» attı bîr pûtqa künde qûlay sıyınıp, qattı qûrmet körsetetîn. Özî pûtqa tabınğanmen, bîr qızığı, üş ûlı da mûsılman bolatın.

Bîr tünî Amr ibnu-l- Jamuhtıñ balaları jinalıp kelîp âlgî Mânaf degen pûttı ornınan alıp süyregen küyî jıraqtau jerdegî şûñqırğa aparıp tastaydı. Söytedî de eşkîmge körînbesten üyge qaytadı.

Erteñgîsîn pûtqa tabınbaq bolıp barğan Amr onı kündelîktî ornınan taba almay jer sipap qaldı. Söyttî de:

– Ây, oñbay ketkîrler! Tündeletîp kep Tâñîrdî ûrlap ketken kîm? – dep aynalasındağılarğa ızğar şaşa ayğayladı. Pûtın îzdestîre bastadı. Eñ soñında bîr şûñqırda etbetînen jatqan küyînde tauıp aldı. Jaqsılap tazalap, juıp, qoş iîster seuîp âsemdep ârlep bûrınğı ornına qayta qoyıp jatıp:

– Osını îstegen adamdı tapsam, âkesîn tanıtar edîm, – dedî ızalana.

Alayda balaları ertesî künî de dâl sol îstî ayna-qatesîz qaytaladı. Erteñgîsîn âkelerî onı îzdep jürîp tağı da kül-qoqıstıñ arasınan taptı. Eş oylanıp jatpastan bîrden tez juıp-şayıp, jaqsı âtîrlerînen seuîp, ornına aparıp qoydı.

Balaları üşînşî künî de sol tîrlîkterîn qaytaladı. Alayda âkelerî bûl jolı qattı aşulandı. Jatar aldında qılışın qolına ûstağan küyî pûtqa barıp: – Ây, Mânaf! – dedî, – Sağan bûnı kîmnîñ îstep jürgenîn bîle almay şarşadım. Endî mına qılıştı al da bûdan keyîngî uaqıtta özîñdî özîñ qorğa! – dep qılıştı âlgî pûttıñ qolına qıstırğan küyî zor senîmmen üyîne qayttı.

Amr keş bata ûyqığa kîrîskende balaları pûttıñ qolına qıstırılğan qılıştı alıp tastap, bûl jolı pûttı âldeqaşan iîstenîp ketken ittîñ öleksesîmen qosıp üy sırtına aparıp, şûñqırğa tastay saldı.

Amr kündegî âdetînşe oyana sala pûtın îzdedî. Tağı da ornınan tappay bezektegey îzdegen ol şûñqırda ittîñ öleksesîne bastırılıp jatqan pûttı körîp küyînîp ketîp bılay dedî:

– Ây, osı senîñ öz basıñdı qorğay almağan tâñîrlîgîñe bolayın! Eger sen şınımen tâñîr bolsañ, büytîp it-qûstıñ öleksesîmen bîrge şûñqırda jatpas edîñ ğoy...

... Amr artınşa mûsılmandıqtı qabıldadı. Malın da, janın da ayamastan balalarımen qosa ömîr boyı Rasulallaĥqa (s.ğ.s.)  qızmet ettî[1].



[1]    İbnul-Âsir: Usdu-l-Ğaba. (Bâyrut-1997), 3/360-61; İbn Hajâr: âl-İsaba (Bâyrut-1995), 4/506

 

Qûdayberdî Bağaşar
date26.02.2018readCount1598printBasıp şığaru