Temekî tastaudıñ tâsîlderî

Temekînî ermek eter – tübîne özî jeter.

 

Özîne-özî şart qoiu arqılı

Temekînî bîrjolata qoyğısı keletîn adamdar özderîne mınanday şarttar qoiu arqılı da şılımdı tastay aladı.

1. Jûmıs uaqıtında, köşede temekî tartpaymın;

2. Ûyıqtar aldında qolıma temekî ûstamaymın;

3. Tün ortasında tûrıp temekî tartpaymın;

4. Tañerteñ aşqarınğa şılım şekpeymîn;

5. Avtokölîk jürgîzîp kele jatqanda temekî tartpaymın.

 

Temekînî bîrtîndep tastau

Keybîreuler temekînî bîrte-bîrte qoyğandı qalaydı.

Ol üşîn mamandar mınanday aqıl-keñes ûsınadı:

1. Temekînîñ markasın auıstırıp, iîsî men dâmî jeñîl türîne köşu qajet.

2. Bîr tal temekînî qayşımen qırqıp, üşten bîr bölîgîn ğana tartıñız.

3. Auırğan kezde adam ağzası temekînî îzdemeytîndîkten, mûnday jağdayda müldem temekî tartpauğa tırısıñız.

4. Ramazan ayında oraza ûstap, kündîz temekî şekpeuge dağdılana otırıp, Ramazan bîtkenge deyîn temekîden tolıqtay bas tartuğa boladı.

5. Temekînî qoyıp jürgenîñîzde, onı îzdey bastasañız, auızıñızğa kâmpit nemese qûrt siyaqtı tâttî, aŝılardı salıp, sonı ermek etîñîz.

6. Temekînî tastağan soñ, densaulığıñızdı arnayı kütîmge alıñız: jemîs-jidekter men kökönîsterî mol tamaqtı dûrıs paydalanıñız, dene eñbegîmen köbîrek aynalısıñız.

7. Temekînî tastağan alğaşqı mezgîlde temekî tartpaytın dos-jaranmen köbîrek aralasuğa, temekî tartatın tanıstarıñızdan boyıñızdı aulaq ûstauğa tırısıñız.


Temekînî tastağan adamnıñ artıqşılığı

Temekînî tartpaytın adamnıñ temekî tartatın adam- nan mınanday bes artıqşılığı bar:

1. Temekî tartpau – salauattı ömîr saltınıñ nışanı. Sîzdîñ ağzañızdıñ türlî sırqattardan qorğanu qasietî küştî.

2. Temekîge ketetîn qarjı ünemdeledî. Ol basqa paydalı maqsatqa jûmsaladı.

3. Temekî tartpaytın adam qorşağan ortasın, aynalasın lastap ulamaydı.

4. Temekî tartpaytın adam qaşanda âdemî, mâdeniettî körînedî. Denedegî temekînîñ sasıq iîsînen arıladı.

 

Temekînî tastağannan keyîn

20 minuttan soñ jürek soğısı retteledî, dene temperaturası temekî tartpaytındarmen teñesedî.

8 sağattan soñ qandağı ottegînîñ 95 payızı tazaradı.

24 sağattan soñ jürek talmasınıñ qauîpî azayadı, sau adamnıñ jağdayına jaqındaydı.

2 künnen keyîn dâm men iîs sezu qalıptı jağdayğa köşedî.

3 künnen keyîn tınıs alu jaqsaradı.

3 aydan soñ ökpe 30 payızğa artıq (jaqsı) jûmıs îsteydî.

1 jıldan soñ jürek auruınıñ qaupî 50 payızğa azayadı.

10 jıldan soñ ökpe ragîne şaldığu qaupî temekî tartpağan adamdîkîmen teñesedî.

15 jıldan soñ jürek pen qan qısımı temekî tartpağan adamnıñ qan qısımı sekîldî qalıptı jağdayğa tüsedî.

Nûrbek Qayırmûhammed

date25.07.2017readCount2562printBasıp şığaru