Köz kütîmî

Köz köruîndegî jaysızdıq pen közdîñ şarşauı köpşîlîgîmîzge belgîlî. Ol egde jastağı adamdarğa da, jastarğa da qatıstı. Âsîrese, jûmısı kompiutermen baylanıstı adamdar mûnı jaqsı tüsînedî. Köz köruîn qalay saqtauğa boladı?

Közîñîzdî kütîmî men köptegen aurudıñ damuına tosqauıl qoiuğa arnalğan bîrneşe âdîs bar.


Közîñîzdî tınıqtırıñız

Eñbek gigenanasınıñ öz mañızı bar. Közîñîz köp şarşamauı üşîn, köz ben ekran arasındağı araqaşıqtıq 50-60 sm-den kem bolmauı tiîs. Jûmıs bölmesîndegî şam tım jarıq ta, küñgîrt te bolmauı kerek. Jûmıs tehnikasın taza ûstap, tım bolmağanda, aptasına 1 ret şañın sürtîp otırıñız. Tek monitordı emes, pernetaqtanı da sürtudî esten şığarmañız.

Kompiutermen jûmıs jasağan kezde, eñ bolmasa, bîrneşe minut basqa jaqqa nazar audarıñız. Mısalı, terezenîñ arğı jağındağı körînîstî tamaşalauıñızğa boladı. Sonımen qatar közge arnalğan 5 minuttıq jattığulardı tûraqtı türde jasap jürgeysîz. Ârine, mümkîndîgînşe taza auada jiî demalğanıñız dûrıs. Fizikalıq belsendîlîk bükîl organizmîñîzdegî, tîptî közdegî tamırlardağı qan aynalımınıñ jaqsaruına ıqpal etedî. Al kölîkte kîtap oqudı âdetke aynaldırsañız, doğarğanıñız jön. Ünemî selkîldeudîñ saldarınan köru bûlşıqetîne şamadan tıs küş tüsedî. Al odan közîñîzdîñ köruî jaqsarması anıq.


Paydalı tağamdar

Köz köru üşîn eñ mañızdı zat – A dârumenî. Ol sarı jâne aşıq qazğılt sarı jemîster men kökönîsterdîñ (asqabaq, sâbîz, bûrış, apelsin, qûrma) qûramında kezdesedî. Sonımen qatar tüs ajıratu qabîletîn jaqsartatın baldıñ qûramında da bar. Közdegî qan tamırlarğa örîk jaqsı âserîn tigîzedî. Al susındardan qaymaq qosılğan sâbîz şırını – paydalı.

Qızılşanıñ da köz köruîne paydası mol. Qızılşa şırınınıñ ekî as qasıq mölşerîn sâbîz şırınına qosıp, tûraqtı türde îşkenîñîz dûrıs. Oğan qosa antioksidanttarğa bay qarajidektîñ de köz üşîn paydası zor. Aquzıdı önîmderge toqtalsaq, süzbe, pîsîrîlgen balıq, siır, qoyan, kürketauıq etterî almastırğısız. Dândî daqıldar, jarma (âsîrese, qaraqûmıq), oramjapıraq pen banan – jüyke impulsînîñ taraluı men köz îşî qısımın qalıptı ûstau üşîn qajettî V tobı dârumenderîne bay. Sonımen qatar S dârumenînîñ közîderî de köz köruî üşîn oñ ıqpal etedî, sebebî askorbin qışqılı köz qan tamırları qabırğaların nığaytıp, közdîñ qanmen qamtamasız etîluîn jaqsartıp, köz bûlşıqetterîne tüser küştî tömendetedî.


Köz kütîmî

Bügînde köz köruîn nığaytuğa arnalğan arnayı dârumendî-mineraldı keşender men biologiyalıq belsendî qospalardıñ kömegînsîz köz köruîn kütu mümkîn emes. Olardı jılına ekî ret qabıldağan jön: köktemde jâne küzde. Közdî qorğauğa arnalğan tamşı türîndegî dârî-dîrmekter de bar.

Olar, âsîrese, kompiuter aldında köp jûmıs jasaytın, şılım şegetîn, janaspalı linza qoldanatın adamdarğa jâne âyelderge etekkîr üzîlîsî kezînde kerek. Qûramına dârumender men mineraldar kîretîn, qan aynalımı men zat almasuın jaqsartatın ılğaldandıratın dârî-dârmekter köz köruîndegî jaysızdıqtan arıltıp qoymaydı. Oğan qosa qûrğaq köz sindromı, blefarit, köz qarığuı, köz möldîr qabığınıñ qabınuı sındı şırıştı qabıq qûrğauımen baylanıstı aurulardan közdî qorğaydı. Jâne şırıştı qabıqtıñ qalpına keluîne kömektesedî. Sondıqtan köz möldîr qabığınıñ qabınuınıñ alğaşqı kezeñînde, distrofiyada tiîmdî boluı mümkîn. Qızmetî közge köp küş tüsumen baylanıstı adamdarğa, orta jasqa jetpegen jandarğa olardı tûraqtı türde qoldanu paydalı.

stan.kz
date20.07.2017readCount3434printBasıp şığaru