Süyekterîñîz sau boluı üşîn
Dûrıs tamaqtanu, deneñîzdî şınıqtıru jâne basqa da ömîr süru saltın jaqsartu süyekterîñîzdîñ saulığı üşîn nağız kömekşî qûral. Bûl, sîz oylağanday qiın şarua emes. Mayo Klinika saytında jariyalanğanday, süyekter ağza müşelerîn qorğap, bûlşıq etterdî tüzep, kaltsiy jinaydı. Balalıq jâne jasöspîrîmdîk kezeñde küştî ârî mığım süyek bekîtu üşîn qalay tırıssañız, eseygen kezde de süyek berîktîgî men saulığın saqtauğa solay mân beruîñîz kerek. Süyek berîktîgî men saulığınıñ qanday mañızı bar? Adam ağzası jası ûlğayğan sayın özgerîp otıradı. Jas kezîñîzde eskî süyekter kemîp, ornına jaña süyekter bîtîp otıradı, süyek massasınıñ kölem bîrlîgî artadı. Köptegen adamnıñ süyek massasınıñ berîktîgî 30 jasına qaray boladı. Odan keyîn, süyektîñ jañadan qalıptasu kezeñî bastaladı. Alayda, bûl kezde köbîrek süyek aluıñız mümkîn. Osı sebepten osteoporoz auruınıñ (ağzanıñ süyek jüyesînîñ qartaiu belgîlerî bolıp sanalatın auru) asqınuı 30 jasqa kelgenge deyîn qanşalıqtı süyek massasınıñ bolğanına jâne odan keyîn de qanşalıqtı süyek joğaltqanına baylanıstı.
 

Süyektîñ saulığına ne âser etedî?

Süyek saulığına âser etetîn bîrneşe faktor bar, bûlardıñ keybîreuî özgertîlse, keybîreuî özgertîlmeydî. Mısalı:
– Tamaqtarıñızdıñ qûramındağı kaltsiydîñ mölşerî: az mölşerde kaltsiy alsañız, süyegîñîzdîñ berîktîgî azayıp, süyektîñ erte kemuî jâne sınğıştığı payda boladı.
– Fizikalıq belsendîlîgîñîz tömendese: fizikalıq qozğalısqa tüspegen adamdar süyekterînîñ ostreopoz auruına tez ûşıraydı.
– Şılım şegu men alkogol qoldanu: Zertteuler, şılım men alkogoldîñ süyekterdî âlsîz etetînîn jâne osteoporozdı boldıratının anıqtadı.
– Âyelderdîñ süyek tînderî erkekterge qarağanda az boladı.
– Qartaiu. Süyekterîñîz jasıñızğa baylanıstı âlsîzdenedî.
– Otbasındağı tûqımdıq aurudıñ boluı. Eger öte arıq bolsañız, süyek massañız da az bolğanı. Bûl auru janûyasında osteoporoz auruı bar adamdarda köbîrek kezdesedî.
– Gormon mölşerî: qalqanşa bez gormondarı süyek massasınıñ kemuîne sebep boladı. Âyelderde süyek kemuî klimaks sebebîmen estrogennîñ azaiuınan da köp boladı.
– Dûrıs tamaqtanbau men basqa da qalıpsız jâytter süyek saulığına âser etedî. Anoreksiyamen auıratın adamdarda da süyek kemuînîñ qaupî bar. Âsîrese, gastrektomiya, arıqtau üşîn hirurgiyalıq ota jasau men Krona, Kuşinga sekîldî auruları da jeterlîktî mölşerde kaltsiy aluıñızğa âser etedî.
– Belgîlî dârîlerdîñ qodanıluı. Ûzaq uaqıt kortizon, prednizon, prednizolon deksametazon sekîldî kortikosteroid dârîlerdî qoldanu süyekterîñîzge ziyan. Osteoporozben auruğa tez ûşıratatın basqa da dârîlerge keudenîñ qaterlî îsîgîn emdeude qoldanılatın dârîler, antidepressiyalar jatadı. Sonımen süyek saulığın saqtau üşîn ne îsteuîmîz kerek?
– Kaltsiydî köbîrek aluğa tırısıñız. 19-50 jas aralığındağılar men 51-70 jas aralığındağı erkekter üşîn 1.000 mg. kaltsiy alu ûısınıladı. Bûl mölşer 51 jastan asqan âyelder men 71 jastağı erkekter üşîn 1.200 mg. Bolıp özgeredî.
– Jüru, jügîru, satıdan köterîlîp-tüsu sekîldî fizikalıq şarşatatın qimıldar sîzdîñ süygenîñîzdîñ berîk boluına kömektesedî. – Îşîmdîk pen şılımnan aulaq bolıñız.
– Süyekterîñîzdî bekîtetîn dârîlerdî qoldanuıñızğa boladı.
– Âyelderde klimaks kezeñî bastalğanda emdelu süyek saulığına jaksı âser etedî.
 
turkiya.kz
date13.06.2017readCount4231printBasıp şığaru