«Tahnik» jasau nâresteñîzdî neden qorğaytının bîlesîz be?

Ardaqtı Alla Elşîsînen (s.ğ.s.) jetken sünnet amaldardıñ qay-qaysısın alıp qarasaq ta, sansız sauabımen qatar kündelîktî ömîrîmîz ben densaulığımızğa tigîzer paydası şaş-etekten ekenîne tağı da tañğala tüsemîz. Sünnetke süyengen mûsılmandar keybîr atqarğan amaldarı arqılı qanday qauîptîñ betîn qaytarğanın özderî bîlmey jatadı. Sonday sünnetterdîñ bîrî retînde «tahnik» jasaudı aytsaq boladı.

«Tahnik» sözî qûrmanı şaynap, sonımen nârestenîñ tañdayın sürtu degendî bîldîredî. Şaynalğan qûrmanı sausaqtıñ üstîne qoyıp, nârestenîñ auzına salıp, tañdayına jağıp, ısqılaydı. Bûharidıñ «Aqiqa» kîtabında Âbu Mûsanıñ (r.a.) ûlı tuılğanda Alla Elşîsînîñ (s.ğ.s.) oğan İbraĥim dep at qoyğandığı jâne nârestenîñ tañdayına qûrmamen tahnik jasap, dûğa jasağandığı aytıladı.

Tahnik jasau dâstürînde ülken payda jasırınğan. Öytkenî, qûrmanıñ qûramındağı nârlî zattar sâbi ağzasınıñ qalıptı jûmıs îsteuîne jâne immunitetînîñ nığaiuına kömektesetînî dâleldengen. Qûrmamen tahnik jasau, bûl – eñ paydalı ekpe (privivka) sekîldî. Yağni, ol poliomielit (jûlın qabınuı), difteriya (jûqpalı tamaq auruı), qızılşa sekîldî qauîptî dertterdîñ aldın aladı.

Bûğan qosa, jaqında ğana Jaña Zelandiya ğalımdarı «tahnik» jasaudıñ tağı bîr qaterlî aurudıñ aldın alatının dâleldep otır. Zertteuşîler jaña tuılğan 242 sâbidîñ tañdayın qûrmamen sürtîp, tahnik râsîmîn jasay otırıp, tañğalarlıq qorıtındığa kelgen. Nârestenîñ tañdayına jağılğan gliukozağa meylînşe bay qûrma şırını erte tuğan sâbidî mi zaqımdanuınan qorğaytın bolıp şıqtı.

Küllî ğalamğa raqım nûrı bolıp tüsken Alla Elşîsînîñ (s.ğ.s.) ârbîr âreketî men sözî adamzat balasına aqıret künîne deyîn önege men ülgînîñ asıl jiıntığı bolıp qala bermek! Tek sol tağılımdı sünnetterdîñ sansız sauabı men paydasınan qûr qaludan saqtasın!

Aydos İmantay
date01.10.2016readCount30188printBasıp şığaru