Este saqtau qabîletîn qaytîp jaqsartuğa boladı?

Soñğı kezderî köp adamnan este saqtau qabîletînîñ naşarlap ketkenîn aytıp, şağındanıp jatatın jiî estitîn boldıq. Este saqtau qabîletîn jaqsartu üşîn adamdar, âyteuîr, türlî tâsîlder qoldanıp jatadı.

Jalpı, este saqtau qabîletî neden naşarlaydı? İslam dînî adamnıñ este saqtau qabîletînîñ naşarlauı künâ îsterge bılıqqannan dep esepteydî. Bûğan fiqĥ mektebînîñ negîzîn qalağan ûlı imam Mûhammed ibn Idırıs âş-Şafiğidîñ ömîrî mısal bola aladı.

Bîrde imam Şafiğidîñ közî böten âyeldîñ jalañaş tobığına tüsîp ketedî. Osıdan keyîn este saqtau qabîletî bîrşama naşarlap ketedî. Bûrın bîr bettîk mâtîndî bîr qarağannan-aq oqığanın köñîlîne toqıp, jattap alatın bolsa, âlgî jağdaydan keyîn mâtîndî jattau üşîn bîr oqığanın bîrneşe qaytalauğa mâjbür boladı. Bûl jağdayın özînîñ ûstazına aytıp, mûñın şağadı. Ûstazı oğan künâlî îsterden aulaq boluğa keñes beredî.

Osınıñ bârîn nege söz etîp otır deysîz ğoy? Bîz bûl arada payğambarımız Mûhammed Mûstafanıñ (s.ğ.s.) özî üyretkendey este saqtau qabîletîn jaqsartu tâsîlderî jaylı bölîssek dep edîk.

Abdulla ibn Abbastan (r.a.) jetken hadiste bılay aytılğan: «Bîrde payğambarımız Mûhammed Mûstafamen (s.ğ.s.) bîrge otırğanımızda Âli (r.a.) keldî de: «Âke-şeşem senîñ jolıñda qûrban bolsın, ua, Rasulalla! Keyîngî kezde Qûran sürelerî men ayattarı esîmnen tez şığıp ketetîn bolıptı. Jattay almay jürmîn», – deydî.

Sonda Payğambarımız Mûhammed Mûstafa (s.ğ.s.) oğan bılay deydî:

–Ua, Hasannıñ âkesî, este saqtau qabîletîñdî arttıratın sözderdî üyreteyîn be? Özîñ üyrenîp alğan soñ özgelerge de üyretersîñ.  

–Üyretîñîzşî, Ua Allanıñ elşîsî, – deydî Âli (r.a.).

–Jûmağa qarağan tünî, şamañ kelse, tünnîñ üşten bîr bölîgînîñ soñğısında tûr. Bûl Allanıñ barlıq qûldarınıñ dûğasın qabıl qılatın jâne bereke nâsîp etetîn uaqıt. Jaqıp (r.a.) payğambar balalarına: «Men künâlarıñnıñ keşîrîluî üşîn Allağa keyînîrek dûğa qılayın», – dep, jûmağa qarağan tündî işarat etken. Eger bûl uaqıtta tûra almasañ, tünnîñ ortasında tûr. Oğan şamañ kelmese, tünnîñ alğaşqı bölîgînde tûrıp, tört râkat namaz oqı. Bîrînşî râkatta «Fatihadan» keyîn «Yasin» süresîn oqı. Al, ekînşîsînde «Dûhan» süresîn oqı. Üşînşîsînde – «Sâjde», törtînşîsînde – «Mülîk» süresîn oqı. Ekî jaqqa sâlem bergennen Allanı madaqtap, Mûhammed Payğambarğa jâne özge payğambarlarğa salauat ayt. Sodan soñ, barlıq mûsılmannıñ jâne aramızdan ketken dîndes bauırlarıñnıñ künâsîna jarılqau tîle. Soñınan mına dûğanı oqı:

اللَّهُمَّبَدِيعَالسَّمَوَاتِوَالْأَرْضِذَاالْجَلَالِوَالْإِكْرَامِوَالْعِزَّةِالَّتِيلَاتُرَامُأَسْأَلُكَيَاأَللَّهُيَارَحْمَنُبِجَلَالِكَوَنُورِوَجْهِكَأَنْتُلْزِمَقَلْبِيحِفْظَكِتَابِكَكَمَاعَلَّمْتَنِيوَارْزُقْنِيأَنْأَتْلُوَهُعَلَىالنَّحْوِالَّذِييُرْضِيكَعَنِّيَاللَّهُمَّبَدِيعَالسَّمَوَاتِوَ

الْأَرْضِذَاالْجَلَالِوَالْإِكْرَامِوَالْعِزَّةِالَّتِيلَاتُرَامُأَسْأَلُكَيَاأَللَّهُيَارَحْمَنُبِجَلَالِكَوَنُورِوَجْهِكَأَنْتُنَوِّرَبِكِتَابِكَبَصَرِيوَأَنْتُطْلِقَبِهِلِسَانِيوَأَنْتُفَرِّجَبِهِعَنْقَلْبِيوَأَنْتَشْرَحَبِهِصَدْرِيوَأَنْتَغْسِلَبِهِبَدَنِيفَإِنَّهُلَايُعِينُنِيعَلَىالْحَقِّغَيْرُكَوَلَايُؤْتِيهِإِلَّاأَنْتَوَلَاحَوْلَوَلَاقُوَّةَإِلَّابِاللَّهِالْعَلِيِّالْعَظِيمِ

«Allaĥumma badi'a-ssamauati ual ardıy zâl jâlâli uâl ikrami uâl 'izzâtil lâti lâ turamu âs âlukâ. Yâ, Allaĥu, yâ rahmânu bijâlâlikâ uâ nuri uâdjĥikâ ân tulzima qalbi hifza kitâbikâ kâmâ 'âllâmtâni. Uârzuqni ân âtluaĥu 'ala- nnahuil-lâzi yurdıyk ğanniâ Allaĥummâ badi'a-ssamauati uâl ardıy zâl jalali uâl ikrami uâl 'izzatil lâti lâ turamu. Asaluka. Ya, Allaĥu, ya rahmânu bijâlâlikâ uâ nuri uâdjĥikâ ân tunauuira bikitabikâ bâsari ua an tutliqa biĥi lisani. Ua an tufarrija biĥi 'an qalbi. Ua an taşraha bihi sadri. Ua an tusilya biĥi badani, fâ innâĥu lâ yu'inuni 'âlâl haqqii ğayruka uâ lâ yu'tiĥi illa anta. Uâ lâ hâulâ uâlâ quâtâ illâ billaĥi 'alyil 'azıim».

– Ua, Hasannıñ âkesî, mûnı üş, bes nemese jetî jûma boyı qaytala. Allanıñ qalauımen nâtijesîn köresîñ. Menî haq dînmen jîbergen Allanıñ atımen ant eteyîn, bîrde-bîr mümînnîñ osı dûğası qabıl bolmay qalğan kezî joq».

«Âli bes âlde jetî tün ötpey jatıp, aramızğa tağı keldî, – dedî Abdulla ibn Abbas (r.a.). – Keldî de:

– Ua, Allanıñ elşîsî (s.ğ.s.), bûrın men Qûrannıñ tört ayatınan artıq este saqtay almaytın edîm. Qanşa jattasam da, esîmde qalmaytın. Al, qazîr künîne 40 ayattan jattap alatın boldım. Jattağan Qûran ayattarın oqi bastasam Allanıñ Kîtabı köz aldımnan ötîp jatqanday boladı. Bûrın qanday da bîr sözdî ne hadistî tıñdap, keyîn eske tüsîreyîn desem, oyımda tük qalmaytın edî. Qazîr estîgenderîmnîñ ârbîr ârpîne deyîn jattap alatın boldım, – dedî.

Sonda Alla Elşîsî (s.ğ.s.) tûrıp:

– Qağbanıñ İesîmen ant eteyîn, sen mümîn boldıñ, ua, Hasannıñ âkesî! – dedî. 

Abdulgamid Magomedov
date29.04.2016readCount21432printBasıp şığaru