Hijama – mıñ bîr derttîñ dauası

Bügîngî tañda bîrqatar meditsinalıq instituttar men ğılımi ortalıqtarda hijamanı halıqtıq emdeu âdîsî retînde zertteude. Ğalamtordan da bûl ğajayıp emdeu tâsîlî jaylı mağlûmattar köp. Nazarlarıñızğa arab tîldî islam sayttardağı hijama jaylı kölemdî maqalanıñ ıqşamdalğan türîn ûsınamız.

Emnîñ eñ üzdîk âdîsî

Ânas (r.a.) riuayat etken hadiste: إنَّ أَمْثَلَ مَا تَدَاوَيْتُمْ به الحجامة

«Sender emdîkte qoldanğan eñ üzdîk âdîs – hijama»[1], – dep aytılğan.

Adam azğasında qannıñ qızıl tüyîrşîkterî ünemî köbeiu üstînde boladı. Qannıñ tepe-teñdîgîn saqtaudıñ eñ qauîpsîz jâne belsendî jolı – hijama. Zertteu boyınşa, tamır qanı men bûlşıq et qanı bölek bolatındığın körsettî. Bûlşıq ette qannıñ aq tüyînşîkterî azdau. Al, aq tüyîrşîkter denenî qorğauşı jâne virus pen bakteriyalarmen küresuşî mîndetîn atqaradı. Bûl öz kezegînde, hijama jasau ağzada immunitettî saqtap tûruşı qannıñ qalıp, qannıñ artıq qızıl tüyîrşîkterînîñ şığuına sebep boladı.

Emnîñ bûl türîn Qûran oqumen jasau asa mañızdı. Tîptî, jaña meditsinalıq zertteuler dauıs tolqındarı men ırğağınıñ qan jasuşalarına âserî dâleldengen. Jaqsı dauıs tolqını qannıñ dûrıs jüruîne, jasuşalarınıñ belsendîlîgîne jâne tepe-teñdîgîn retteuge ıqpal etedî. Sonımen bîrge, dauıs jasuşanıñ ömîrîn ûzartuğa septîgî tiedî. Sudağı, auadanı jâne kündelîktî tûtınatın azıq-tülîktegî las zattar, virus pen ulı zattar jasuşanıñ ömîrîn qısqartadı. Al, jaqsı dauıs sonıñ barlığına em. Al, Qûrandı oqi otırıp hijama jasau taza qannıñ belsendîlîgîn arttırıp, «ölgen» qannıñ deneden jıldam şığu protsesîn üdetedî. Osılayşa, hijamanıñ adamğa paydalı âserîn küşeyte tüsedî. Qûran Kârîmde:

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ

«Bîz mümînderge şipa jâne raqım bolatın Qûran ayattarın tüsîremîz...»,[2] – dep bayandalğanday ârbîr ayatında belgîlî bîr auruğa şipa.

Şipa üşîn Qûran oqudıñ şartı:

1. Em qabıldauşı Qûran ayattarın tañerteñ-keşke oqudı dağdığa aynaldıruı qajet. Hijama jasaudan aldın jetî kün oqığan dûrıs. Qûrandı özî estitîndey jâne baysaldı dauıspen oquı qajet;

2. Bal aralasqan suğa ayatpen dem salu. Qûran Kârîmde:

يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآَيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

«...Onıñ qarnınan adamdarğa şipa bolatın türlî-tüstî qorektîk bal şığardıq. Şınında, oy jügîrte bîletîn qauım üşîn mûnda da dâlel bar»[3], – dep aytılğanday, adam jasuşasına eñ tiîm âser etu jolı – su jâne bal. Bal aralasqan suğa Qûran ayattarın oqu susınnıñ emdîk qasietîn arttıra tüsedî. Emdeluşî şipanı beruşî Alla dep kâmîl senuî qajet.

3. Emdeluşî dâret alu, namaz oqu jâne oraza tûtu siyaqtı Qûran âmîrlerîn tolığımen orındaudı bastauı qajet. Sonımen bîrge, ğaybat, söz tasu, haramğa köz saludan tiıluı tiîs. Mîne, sonda, janı men tânî arasında üylesîmdîlîk payda bolıp, boyına em qona bastaydı;

4. Üzdîksîz oqu. Hijama jasau protsesî bastalğannan tolığımen ayaqtalğanşa, Qûran oqılıp tûrğanı abzal. Âsîrese, Fatiha süresîn oqu keñes etîledî.

 Hijama... Mıñ bîr dertke daua

Adamnıñ ösu protsesî jiırma jasında toqtaytındığı belgîlî. Onıñ saldarınan adam ağzasında, âsîrese, arqa jağında tûz siyaqtı ulı zattar jinala bastaydı. Ölgen qan tüyîrşîkterînîñ köbeiuînen soñ qan aynalıp jûmısı bayaulaydı. Ol öz kezegînde denenîñ qızmetîne kerî âser etedî.

Hijama – türlî soqqılar saldarınan denede tûrıp qalğan ulı  jâne bûzılğan qannan artıludıñ tiîmdî tâsîlî. Sonımen bîrge, qan auruların emdep, denenîñ belsendîlîgîn artıradı. Hijama – qaterlî îsîk auruınan saqtap, keybîr sal auruınıñ aldın aladı. Sonımen qatar, revmatizm, astma, qattı bas auruın (migren) aldın aladı.

Hijama – jelke, arqa jâne ayaq bûlşıq etterînîñ tartıluına qarsı taptırmaytın em. Hijama denege quat jükteytîn köz retînde jûmıs îsteydî. Beldegî jüyke auruların emdeydî. Sonday-aq, büyrektîñ qabınuına em.

Qorıta aytqanda, hijama jasaumen:

1.Denedegî jalpı âlsîzdîk;
2.As qorıtu jüyesîn jaqsaru;
3.Denenîñ belsendîlîgîn artıru;
4.Jüyke auruları;
5.Denenî «ölgen» qannan tazartu;
6.İmmunitettî küşeyteu;
7.Ağzanı ulı zattardan tazartu;
8.Saqtau qabîletînînîñ âlsîzdîgî;
9.Mida qannıñ ûiuınan qorğau;
10.Omırtqa deñgeyîndegî aurudı jeñîldetu;
11.Köru qabîletîn jaqsartu;
12.Jınıstıq âlsîzdîktî joiu;
13. Qan aynalımın retteydî;
14.Bûlşıq ettîñ tırısıp qaluı emdeledî.

Hijama jasau

Qannıñ qûramı 45 payız jasuşadan, 55 payızı sûyıqtıqtan (plazmadan) tûradı. Adamnıñ ağzasında 25 trillion (qızıl tüyîrşîk), 35 milliard (aq tüyîrşîk) qan bar. Adam boyındağı qan qalanı elektr quatımen qamtamasız etetîn stantsiya îspettî. Qan ağzağa ottegî men qorektî tasımaldauşı qızmetîn atqaradı. Al, qannıñ aq tüyîrşîgî denege şabuıl jasaytın virus pen bakteriyağa toytarıs beretîn «âsker» siyaqtı.

Hijama, qarapayım tîlmen aytqanda, bos şını ıdıstı arqağa qoyıp, ıdıstıñ îşînen aua şığarıp tastaladı. Terîge jabısqan ottegîsîz ıdıs inemen tesîlgen terîler arasınan ölî qandı soru âdîsîmen jasaladı.

Hijamanıñ şarttarı

Hijama jasatu – emdeludîñ bîr jolı. Sonımen qosa, sünnet amal bolğandıqtan, özîne jarasa sauabı da bar. Degenmen, meditsinalıq tûrğıdan emnîñ bûl âdîsîne qoyılatın bîrqatar şarttar bar:

1.Zalalsızdandıru. Hijama jasaytın qûral-jabdıqtı denege infektsiya tüspeuî üşîn jîtî taza ûstau qajet;

2.Hijama jasauğa eñ abzal ağza – iıq. Payğambarımız (s.ğ.s.) solay etken;

3.Hijama ornı. Hijama jasalatın dene müşe qandı köp joğaltpauı üşîn ülken etpey inenîñ ûşınday ğana tesu;

4.Emdeluşî jağdayı. Hijama jasatuşınıñ köñîl küyî men jağdayı bîrqalıptı bolğanı jön.

Hijamamen emdeu – üş mıñ jıldan berî belgîlî âdîs. Alla Elşîsî (s.ğ.s.) öz sözînde emdeudîñ bûl âdîsîn joğarı bağalağan. Hijama jasatu üşîn joğarıdağı keñesterdî eskere jürîñîzder. Sonımen qatar, eñ mañızdısı bîlîktî jâne tâjîribelî maman kömegîne jügînîñîzder.



[1] Bûhari, Muslim.
[2] «İsra» süresî, 82-ayat.
[3] «Nahıl» süresî, 69-ayat.

Ruslan Qambarov
date21.10.2015readCount12704printBasıp şığaru